Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2010

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ


ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΓΥΡΙΣΜΟΥ



«Εις εαυτόν δε ελθών είπε... λιμώ απόλλυμαι.
Αναστάς πορεύσομαι προς τον Πατέρα μου
και ερώ αυτώ πάτερ ήμαρτον ...»


Όλου του κόσμου τις βιβλιοθήκες κι αν σκαλίσουμε, κι αν δαπανήσουμε αμέτρητες ώρες πάνω στα πιο δόκιμα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, είναι αδύνατο να συναντήσουμε κείμενο πλέον συγκινητικό, πλέον ρεαλιστικό, πλέον δόκιμο και διδακτικό από αυτό της παραβολής του Ασώτου υιού.
Πόση σοφία, αλήθεια, πόση ευσπλα­χνία, πόση αγάπη πόση τρυφερότητα, πόσο έλεος, πόση συγκατάβαση, κρύβεται μέσα σ’ αυτές τις λίγες γραμμές! Πόσοι αμαρτωλοί και απελπισμένοι δεν βρήκαν και δεν βρίσκουν στην ιστορία αυτή τη σανίδα σωτηρίας, για να πιαστούν και να σωθούν απ’ τα’ άγρια και απειλητικά κύματα τής αμαρτίας! Για πόσους δεν έγινε η παραβολή αυτή αιτία και αφορμή για ν’ αναμοχλευθεί ο εσωτερικός τους κόσμος και να ξυπνήσει η συνείδηση, ώστε ν’ αρχίσουν να ψάχνουν για μονοπάτια γυρισμού;
Εδώ βλέπομε την ανθρώπινη αφροσύνη αλλά και την αγάπη του Θεού. Αποστασία και ανοχή, πέσιμο και ανόρθωση, απομάκρυνση και επιστροφή.
Όλη η ψυχολογική διαδικασία που διαδραματίζεται μέσα στη ψυχή του καθενός που ξεγλιστρά από την αγκαλιά του Πατέρα, που πέφτει στα βουρκόνερα της αμαρτίας, που αποφασίζει να πάρει το δρόμο της επιστροφής, που διαβαίνει τα μονοπάτια του γυρισμού, που ξαναχώνεται στην αγκαλιά του Πατέρα, καταγράφονται εδώ μέσα!
Όλο το δράμα που παίζεται στα βάθη της ψυχής, μέσα σε τρεις πράξεις: Πτώση, μετάνοια, λύτρωση – αμαρτία, δάκρυ, χαρά.
Τι να πρωτοεξετάσει, τι να πρωτοδεί και για τι να μιλήσει κανείς; Για την αφροσύνη του νέου εκείνου που ξεσηκώθηκε «να τα μαζέψει»και να φύγει απ’ το πατρικό σπίτι; Να την η πτώση και αμαρτία μέσα στα πλαίσια της φυγής.
Για τα αποτελέσματα της αμαρτίας; Το κατρακύλισμα, τη στέρηση, τη λιμοκτονία, την ερημιά;
Για το ξύπνημα απ’ το βαθύ λήθαργο της ψεύτικης ελευθερίας που ξεκινά με δάκρυ και καταλήγει στη μετάνοια;
Για τη χαρά και το πανηγύρι, της λύτρωσης;
Εδώ λοιπόν περπατάμε στο «μονοπάτι του γυρισμού»
Εδώ βλέπουμε το δρόμο που πρέπει να πάρουμε για να γυρίσουμε στο σπιτικό μας, κοντά στον μεγαλόψυχο Πατέρα, απ’ όπου κι αν βρισκόμαστε, όπου κι αν έχουμε πάει, ό,τι κι αν έχουμε πράξει.
Εδώ είναι η μετάνοια!

«Δος μοι το επιβάλλον μέρος της ουσίας…»


Όλα τα ’χε στα χέρια του ο μικρότερος γιος της παραβολής. Τα πάντα στη διάθεσή του. Χρήμα, δόξα, τιμή, στοργή, αγάπη. Κι όμως ευχαριστημένος δεν ήτανε. Αισθάνονταν τους τοίχους του σπιτιού να τον πλακώνουν. Αισθάνονταν το αίμα του να βράζει και στη παραμικρή παρατήρηση του, πατέρα. Δεν ανεχόταν χαλινάρι. Ήθελε να φύγει. Να φύγει μακριά. Να παρατήσει πατέρα, σπίτι οικογένεια. Ήθελε να ζήσει λεύτερος. Όπου θέλει, όπως θέλει, να κάνει ό,τι θέλει.
Αχάριστα κι ασυλλόγιστα παρουσιάζεται στον πατέρα και απαιτεί αυτά που νόμισε πως του ανήκουν. Ζήτησε το μερίδιο απ’ την περιουσία.
Από ποια περιουσία όμως ζητούσε; Είχε αυτός φτιάξει τίποτα; Είχε ιδρώσει αυτός για κάτι;
Άλλος εργάστηκε, άλλος κουράστηκε, άλλος προσπάθησε, άλλος έφτιαξε.
Και τώρα χωρίς ντροπή ζητά μερίδιο.

«Απεδήμησεν εις χώραν μακράν…»

Και νάτος με το χρήμα στο χέρι.
Ο καλός πατέρας με βουβό δάκρυ διείλεν αυτοίς τον βίον», τα μοίρασε όλα δίκαια και στα δυο του παιδιά.
Και τώρα ο νέος ελεύθερος! Λεύτερο πουλί ν’ ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει. Να πετάξει πέρα, μακριά, με τις τσέπες γεμάτες… «ελευθερία».
Ζωή εύκολη, ευχάριστη, άνετη· ανέσεις, γλέντια, διασκεδάσεις, απολαύσεις, δράση.
Η ελευθερία του νέου μέσα σε δυο λέξεις: «ζων ασώτως».
Κι οι μέρες περνούν… Και τα έτοιμα τελειώνουν… Και η μια άβυσσος διαδέχεται την άλλη…
Τη λευτεριά της ασωτίας ακολουθεί η φτώχεια, η πείνα, ο λιμός.
Οι φίλοι στα φαγοπότια, άφαντοι.
Κι ο νέος μόνος κι έρημος, πάμφτωχος και γυμνός, πεινασμένος και χοιροβοσκός…

«Εις εαυτόν ελθών…»

Επιτέλους έρχεται η ώρα που ξυπνά η μισοκοιμισμένη συνείδηση.
Θυμήθηκε το παρελθόν, βλέπει το παρόν, σκέφτεται το μέλλον.
Τα μάτια άρχισαν να ξεκαθαρίζουν απ’ τη βαρειά,ο0μίχλη των παθών.
Τώρα πια βλέπει πιο καθαρά…
Το ξεκίνημα γίνεται μ' ένα φως, πού χύνεται στην ψυχή. Είναι το φως της χάριτος του Θεού, πού πάντοτε μας τριγυρνά, αλλά που για μια στιγμή, καθώς ανοίγουμε αθώα τις γρίλιες της ψυχής, μπαίνει μέσα μας. Και τότε πω! πω! Τι βλέπουμε! Τι φρίκη! Τι ακαταστασία! Τι σκόνη! Τι μαυρίλα! Τι απογοήτευση! Τι ξολοθρεμός! Πώς έγινε έτσι το σπίτι τής ψυχής μου;
Μα βλέπω τώρα καθαρά.
Κάτω απ’ τα σημερινά συντρίμμια βλέπω θαμμένη τη ψυχή με τη πρώτη της στολή. Τώρα μπορώ να κρί­νει και να συγκρίνω.
Αλήθεια ποιος είμαι εγώ; Ποιος ήμουν άλλοτε και ποιος εί­μαι τώρα;
Ήμουν ελεύθερος και είμαι τώρα δούλος. Ήμουν γιος και είμαι χοιροβοσκός. Χρυσοστολισμένος εκεί — κουρελιασμένος εδώ. Κύριος ανάμεσα σε υπηρέτες — υπηρέ­της ανάμεσα σε χοίρους, πλούσια φαγητά — πείνα και ξυλοκέρατα. Δύο πρόσωπα, δύο κόσμοι!
Αχ! «λιμώ απόλλυμαι…»
Βλέπω στα βάθη της ψυχή μου! βλέ­πω χαλάσματα... κεραυνούς… δυσωδία… μίσος… αχαρι­στία… σπατάλη… απιστία...
. . . Αχ! «λιμώ απόλλυμαι»!...
Κλαις ψυχή μου; Κλάψε... κλάψε... είναι αυτά τα πιο γλυκά, τα πιο ιερά δάκρυα· είναι τα δάκρυα της μετανοίας...

«Αναστάς πορεύσομαι. . .».

Το βλέπω ότι είμαι πεσμέ­νος. . . το βλέπω ότι πάω να χαθώ.. . αναγνωρίζω ότι είμαι στα ξένα μακριά. . . μακριά απ’ τον πατέρα. Τι είχα εκεί; Τι έχω τώρα; Τώρα έχασα τα πάντα, τώρα έλαβα πείρα πικρή. Φάνηκα αρνητής, αχάριστος, σπά­ταλος, άπιστος. Είμαι ό μεγαλύτερος εχθρός του εαυτού μου. Τώρα βλέπω, ότι το πρόβλημα ήμουν εγώ. Μου λεί­πουν... μου λείπουν πολλά, μου λείπουν όλα, γιατί μου λείπει ό θεός. Είμαι φτωχός, είμαι αναστατωμένος, είμαι δυστυχισμένος γιατί είμαι αμαρτωλός. "Όλες αυτές τις σκέψεις κάνει ό αμαρτωλός πού μετανοεί.
Θα γυρίσω πίσω...». Ποτέ δέον είναι αργά. "Ας είμαι σκελετωμένος, νοιώθω μέσα μου δυνάμεις, θα σηκω­θώ. .. σηκώνομαι… πάω! Κάποτε είχα ακούσει πως το να αμαρτάνει κανείς είναι ανθρώπινο, το να εμμένει στην αμαρτία διαβολικό και το να μετανοεί άγιο... "Οχιά, δεν θέλω να είμαι αμαρτωλός. Μισώ την αμαρτία. Μισώ αυ­τόν πού έφερε την αμαρτία. "Όταν υπάρχει ελευθερία, δεν έχω το δικαίωμα να είμαι δούλος. "Όταν ή αγάπη και ό πλού­τος του Πατέρα περισσεύουν, δεν πρέπει να επιζητώ τη στέρηση.
Άραγε θα με δεχθεί.. . που Τον λύπησα… που Τον αρνήθηκα..., που σκόρπησα το βιος Του;.. . Έτσι σκελετωμέ­νο και κουρελιάρη θα με δεχθεί;
Ελπίζω... ελπίζω να με δεχθεί, όχι για παιδί Του, δεν είμαι άξιος, μα... για δούλο στην αυλή Του.
Εγώ θα πάω… Θα πάω να ζητήσω έλεος!, Σκέτο ψωμί κι' αγάπη. Ο Θεός, ο Πατέρας πάν­τα συγχωράει…
Θα πάω…! Θ’ αλλάξω…! Θ’ αλλάξω μυαλό, θ' αλλάξω σκέψεις, σκοπούς θ’ αλλάξω δια­θέσεις. Δεν θα ξαναφύγω από κοντά Του. Αποκηρύσσω το παρελθόν, το ένοχο και αμαρτωλό. Σπάζω κάθε σχέση με τον κόσμο και τη ζωή τής αμαρτίας. Σήμερα, τώρα είναι ο μεγάλος σταθμός τής ζωής μου. Τώρα ανοίγω τις γρίλιες της ψυχής μου κι' αφήνω το θείο φως να με φωτίσει.
Εμπόδια θα ’χω! Θα ’χω πολλά. Άπω δω ως και το πα­τρικό μου σπίτι θα ΄ναι μια πορεία κουραστική, κουραστική άλλα ηρωική. Η ίδια διαδρομή σαν έφευγα μα με αντίθετη κατεύθυνση. θα ανορθώσω ό,τι γκρέμισα στο πέρασμα μου.
Πρώτα πρέπει να ξεφύγω απ’ την εξουσία αυτού του πα­νούργου αφεντικού μου.. . Μετά να προσπεράσω παλιούς - κακούς φίλους, παλιές κακές συνήθειες. Σαν διψάσω, σαν πεινάσω, σαν λαχανιάσω. . . να μην αποκάμω, να μην δειλιάσω, να μην εγκαταλείψω. Πάντα μπρος. Ποτέ πίσω! Ποτέ πίσω, στην αμαρ­τία, στις κακές συνήθειες. Σκληρός ό αγώνας, μα βε­βαία η νίκη.
Να ή πορεία της έμπρακτης μετάνοιας και της εξομολογήσεως στον Θεό Πατέρα.

«Και ανασιάς ήλθε. . .».

Όχι! δεν είναι ψέματα, είναι πραγματικότητα!
Ο αποστάτης γιος, το πεσμένο παιδί, ο αξιοδάκρυτος, κουρελιάρης αλλά μετανιωμένος και αποφασισμένος να ζήσει νέος επιστρέφει..
Ή διαδικασία τέλειωσε. Η ψυχή λυτρώθηκε, η σωτηρία είναι γεγονός...
Ο νεκραναστημένος υιός είναι τώρα στην αγκαλιά του πατέρα.
«Εξενέγκατε την στολήν την πρώτην... και ενέγκαντες τον μόσχον τον σιτευτόν θύσατε και φαγόντες ευφρανθώμεν».
Γη και ουρανός, άγγελοι και άνθρωποι χαρείτε για την μεγάλη χάρη που μου 'δωσε ο θεός.
Σήκω παιδί μου, όλο χαρά σε δέχεται η καρδιά μου, εδώ στην αγκαλιά μου εάν' ώρα να χαρείς.
Ήσουν νεκρός κι' ανέζησες, ήσουν χαμένος και τώρα αναστημένος επρόβαλες μπροστά μου..
Να το θαύμα της νεκραναστάσεως μιας ψυχής. Να τι ση­μαίνει σεισμός που λέγεται μετάνοια. Είναι μια άρνηση και μία θέση. Άρνηση της αμαρτίας και θέση και συγκατάθεση για την αγιότητα.
Αποτάσσει τω σατανά»; «Αποτάσσομαι».
«Συντάσσει τω Χριστώ»; «συντάσσομαι».
Μία απόταξη και μια σύνταξη. αυ­τό είναι η μετάνοια.

«Πάτερ ήμαρτον…».

Γιορτάζουμε σήμερα, λίγο πολύ, όλοι μας, αδελφοί μου! Λίγο ή πολύ είμαστε άσωτοι. Κι ας μην πάει ο νους μας μακριά, «τω καιρώ εκείνω», σε κάποια χώρα μακρινή, για να βρούμε τον άσωτο. Σε μας αναφέρεται και τούτη η παραβολή. Ας ψάξουμε μέσα μας ειλικρινά και θα τον βρούμε. Θ’ αναγνωρί­σουμε τον άσωτο υιό.
Γιορτάζουμε σήμερα; Μακάρι να γιορτάζαμε...
Ακο­λουθήσαμε τον άσωτο στο πρώτο ταξίδι. Στο ταξίδι της φυγής, στην αμαρτία. Μακάρι να τον ακολουθήσουμε και στο δεύτερο, της επιστροφής, της μετα­νοίας.
Σήκω λοιπόν ψυχή μου. «Αναστάς.. .», «αναστάσα.. .» τρέξε στον Πατέρα και πες του: «Πάτερ ήμαρτον.. .».

Πέμπτη 28 Ιανουαρίου 2010

ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ


Σεβασμιώτατε, (κ. βουλευτές,κ. Νομάρχα, κ. Δήμαρχε),
κ᾿ ἐπίσημοι προσκεκλημένοι, κ. Διευθυντά, κ Συνάδελφοι, ἀγαπητοὶ μαθητές·

ΠΡΟΤΥΠΑ
Ὑπάρχει ὁ κίνδυνος καὶ τούτη ἡ γιορτὴ νὰ λάβει τὴ μορφὴ μιᾶς ἀκόμη ἁπλῆς τυπικῆς ἐπετειακῆς σύναξης.

Θεωροῦμε ὅτι ἡ Γιορτὴ τῶν Γραμμάτων, τῆς Παιδείας, τὴν ἡμέρα τῆς γιορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, ἔχει πραγματικὰ πολλὴ οὐσία.

Καὶ ἡ ΠΑΙΔΕΙΑ, καταταλαιπωρημένη καὶ ἀσθμαίνουσα, νοηματοδοτεῖ καὶ νοηματοδοτεῖται τούτη τὴν ἡμέρα βρίσκοντας τὰ ἀδιάψευστα, τὰ μεγάλα, τὰ τέλεια πρότυπά της: Τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες.

Τὸ ἐρώτημα ἀδυσώπητο.

Ἔχουν ἀνάγκη σήμερα τὰ παιδιά μας ἀπὸ πρότυπα; Πρότυπα ζωῆς φυσικά. Μήπως ἡ πληροφόρηση εἶναι τέτοια μὲ τὴν τεχνολογία, ὥστε ὑπάρχει ἄνετα ἡ εὐχέρεια ἐπιλογῆς ἀξιῶν καὶ ἑπομένως τρόπου ζωῆς, ὁ ὁποῖος ὅμως μᾶλλον ἐπιβάλλεται;

Τὸ θέμα εἶναι ἡ ἐπιλογὴ ΥΓΙΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ. Γιατὶ τὸ μοντέλο ποὺ προτείνεται, εἶναι ὀφθαλμοφανὲς ὅτι ἔχει προβλήματα.

Οἱ καιροὶ δύσκολοι, πονηροὶ καὶ παραπλανητικοί. Ζοῦμε στὴν ἐποχὴ - Νέα Ἐποχὴ κατὰ παραγγελίαν - ἔλλειψης τέτοιων ΥΓΙΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ γιὰ τοῦτα τὰ παιδιά μας. Ἀντὶ αὐτῶν προβάλλουν, ὅτι πιὸ εὐτράπελο, εὐτελές, ἀνήθικο καὶ ἀνώμαλο ἔχει νὰ ἐπιδείξει ἡ ἄρρωστη φαντασία τοῦ ἀνθρώπου, ἁπλῶς γιὰ νὰ ἔχουν «παραδείγματα πρὸς μίμησιν» τὰ καημένα τὰ παιδιά.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΣΗΜΕΡΑ
Ἀναρωτιέμαι ποιὰ καὶ πόσα Μέσα Ἐνημέρωσης θὰ προβάλουν σήμερα, ἡμέρα Γιορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, κάτι γιὰ τὴ ζωή τους, τὶς διδαχές τους, τὶς ὁμιλίες τους, τὴ σημασία τῆς παρουσίας τους στὴν ἱστορία τοῦ ἀνθρώπου;

Τί γνωρίζομε ἐμεῖς οἱ δάσκαλοι γιὰ αὐτούς; Τί οἱ γονεῖς; Τί οἱ ἄρχοντες, τί οἱ ἀρχόμενοι; Οἱ φιλόσοφοι, οἱ ἐπιστήμονες, ἀλλὰ καὶ τὰ παιδιά!

Ὅλοι ἔχουν νὰ πάρουν συμβουλὲς ζωῆς, ἀλήθειας, ἀπὸ τοὺς τρεῖς φωστῆρες τῆς Καππαδοκίας.

Καὶ νά!- Σεβασμιότατε θὰ εἶμαι ρηξικέλευθος - τὸ κεφάλαιο ποὺ ἀναφέρεται στοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες τοῦ νέου βιβλίου θρησκευτικῶν τῆς Γ´ Γυμνασίου ἔχει ἀφαιρεθεῖ. Καταγγέλλεται αὐτὴ ἡ περικοπὴ ἀπὸ τὸν Σχολικὸ Σύμβουλο τῶν Θεολόγων κ. Εὐστάθιο Γιαννῆ, ὁ ὁποῖος εἶπε: «Ἐπιχειρεῖται νὰ ἀποσυνδεθεῖ ἡ Ἑλληνικὴ παιδεία καὶ τὰ γράμματα ἀπὸ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες καὶ τὴν παρουσία τους...»

Μιὰ ὁμιλία γιὰ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες εἶναι ἕνα βαρὺ φορτίο, γιατὶ πρέπει μέσα σὲ λίγα λεπτὰ νὰ σκιαγραφηθοῦν 16 αἰῶνες παρουσίας, παρουσίας στὶς συνειδήσεις τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων. Ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τους πολυσήμαντο, ὑπόδειγμα Ἀνθρώπου (μὲ «Α» κεφαλαῖο), ἡ δραστηριότητά τους πολύπλευρη καὶ ἡ συγγραφική τους κληρονομιὰ τόσο πλούσια καὶ ὄχι ἑνός, ἀλλὰ τριῶν ἀνδρῶν, ποὺ ἀναδείχθηκαν γίγαντες τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ἀρετῆς. Ἡ ἀρετὴ σήμερα εἶναι ζητούμενο.

ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
Θρύλος ἡ στάση τοῦ Μ. Βασιλείου μπροστὰ στὸν αὐτοκράτορα Οὐάλεντα ποὺ ἦταν αἱρετικὸς καὶ ἡ αὐτοκρατορία ὅλη συγκλονιζόταν ἀπὸ τοὺς Ἀρειανούς:

Ζήτησε τὴν προσχώρηση τοῦ Μ. Βασιλείου στὴν αἵρεση - σημειωτέον κακοδοξίες τοῦ Ἀρειανισμοῦ φτάνουν μέχρι σήμερα - καὶ καθὼς ὁ ὕπαρχος τοῦ Αὐτοκράτορα Μόδεστος τὸν φοβερίζει μὲ δήμευση τῆς περιουσίας του, ἐξορία καὶ θάνατο μὲ βασανιστήρια, τοῦ ἀπάντησε:

Ἁρπαγὴ περιουσίας δὲν φοβᾶμαι, γιατὶ δὲν ἔχω ἄλλο ἀπὸ λίγα τριμμένα ράσα καὶ λίγα βιβλία. Ἐξορία δὲν γνωρίζω, γιατὶ στὸ κόσμο εἶμαι προσωρινὸς κάτοικος καὶ ὅλοι οἱ τόποι δὲν μὲ ἐμποδίζουν νὰ προσεύχομαι. Βασανιστήρια δὲν μποροῦν νὰ ἐπιβληθοῦν στὸ ἀσθενικὸ κορμί μου ποὺ θὰ καταρρεύσει μὲ τὸ πρῶτο κτύπημα. Ὅσο γιὰ τὸ θάνατο, αὐτὸ τὸν παρακαλῶ, γιατὶ θὰ μὲ φέρει πιὸ γρήγορα στὸ Θεό μου. Ὁ αὐτοκράτορας ὑποχώρησε.

Ο Μ. Βασίλειος χαρακτηρίζεται γιὰ τὴν καθαρότητα, σαφήνεια καὶ κυριολεξία στοὺς λόγους του. Ὑπῆρξε κήρυκας τῆς φιλανθρωπίας ποὺ ὁ ἴδιος ἔκαμε ἄξονα τῆς ζωῆς του, μὲ τὴν περίφημη Βασιλειάδα. Γνωστὸ εἶναι ὅτι εἶχε τεράστια μόρφωση τῆς τότε ἐποχῆς, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι δυό, ρητορική, φυσική, μετεωρολογία, γεωλογία, μαθηματικά, φιλοσοφία, ἀστρονομία, ἰατρική, μὲ σπουδὲς στὴν Ἀθήνα κυρίως. Στὶς διατριβές του παρελαύνουν ὁ Ἀριστοτέλης, ὁ Πλούταρχος, ὁ Αἰλιανὸς ἀλλὰ καὶ ὁ Πλάτωνας, Πλωτίνος, Στωϊκοί.

Τὸ μέλλον τοῦ Βασιλείου ὡς δικηγόρου - ρήτορα ἀλλὰ καὶ καθηγητὴ μὲ διδακτορικὸ τῆς ἐποχῆς θὰ λέγαμε προδιαγραφόταν λαμπρὸ καὶ ὅταν ἐκφωνοῦσε λόγους στὴν Καισάρεια, χιλιάδες κόσμος μαζευότανε νὰ τὸν ἀκούσουν.

Ὅμως προτίμησε ὄχι δόξες κοσμικές, ἀλλὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ ποὺ τόσο ἀγάπησε, γινόμενος ὁ ἴδιος ὑπηρέτης τοῦ ποιμνίου του, κατὰ μίμησιν Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ συστηματικὸς ὀργανωτὴς τοῦ μοναχικοῦ βίου. Ὁ ἱστορικὸς Παπαρηγόπουλος ἀναφέρει γιὰ τὸ Μέγα Βασίλειο: «Ὁ ἀληθὴς τοῦ Εὐαγγελίου Ἐπίσκοπος, ὁ πατὴρ τοῦ λαοῦ, ὁ φίλος τῶν δυστυχῶν, ἀδιάσειστος στὴν πίστη, ἀνεξάντλητος στὴν ἐλεημοσύνη».

Λοιπόν, παράδειγμα γιὰ τὸν φθόνο, τὴ ζήλια, ὁ Βασίλειος ἔχει κάνει ἕνα ἀληθινὸ ἀριστούργημα ψυχογραφίας τοῦ φθονεροῦ τύπου ἀνθρώπου. Συνδυάζει λεπτὴ ψυχολογικὴ παρατήρηση καὶ δυνατὴ περιγραφή. Ὁρίζεται ὁ φθόνος, ὡς πάθος καὶ ἀσθένεια τῆς ψυχῆς, ὡς λύπη γιὰ τὴν εὐτυχία τοῦ ἄλλου, τοῦ πλησίον. Ἀκόμη ὡς ἐκδήλωση ἔχθρας τοῦ ἀδυνάτου πρὸς τὸν δυνατό. Ἔτσι ἡ ἀγνωμοσύνη εἶναι καρπὸς τοῦ φθόνου. Ὁ φθονερὸς λυπᾶται γιὰ τὴ δύναμη τοῦ εὐεργέτη του, παρὰ τὸν εὐγνωμονεῖ γιὰ τὶς εὐεργεσίες του.

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
Ἔτος 378, Νοέμβριος μήνας καὶ φθάνει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Συνάχτηκαν οἱ Ἀρειανοί, ἔτρεξαν καὶ οἱ Ὀρθόδοξοι, νὰ δοῦν ποιὸς εἶναι αὐτὸς ὁ μεγάλος, ὁ πιὸ ὀνομαστὸς θεολόγος τῆς ἐποχῆς. Καὶ ὅταν εἶδαν ἕνα ἀνθρωπάκι, ἕναν ἀσκητή, οἱ ἀρειανοὶ ἄρχισαν νὰ τὸν πετροβολοῦν. Οἱ Ὀρθόδοξοι ἔχασαν τὸ κουράγιο τους. Μά, αὐτὸς εἶναι ποὺ στάλθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ ἀναστήσει τὴν Ὀρθοδοξία, ρωτοῦσαν. Καὶ τὴν ἀνέστησε ὡς ὄργανο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀφοῦ ἔφαγε μερικὲς πετριές, τὸν φθγάδευσαν ἀπὸ κάποια δρομάκια σ᾿ ἕνα σπίτι, τοῦ Εὐλαβίου. Μαζεύτηκαν οἱ πρῶτοι τῶν Ὀρθοδόξων ἀπογοητευμένοι. Ἀλλὰ μόλις ὁ Γρηγόριος ἄνοιξε τὸ στόμα του καὶ ἄρχισε νὰ μιλάει, τότε ὅλα ἄλλαξαν.

Ὁ Γρηγόριος, ὁ θεολογικώτερος καὶ Ἑλληνικότερος ὅλων, προστάτευε τὸ λαὸ ἀπὸ τὴν αὐταρχικὴ συμπεριφορὰ τῶν ἐπιτρόπων τοῦ Αὐτοκράτορα, καὶ δὲν σταματοῦσε νὰ ζητᾶ δικαιοσύνη καὶ ἐπιείκεια. Ἀποδέχτηκε, ὄχι χωρὶς δισταγμούς, τὴν πρόσκλησή του στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ὁ Θεοδόσιος τὸν ἐγκατέστησε πανηγυρικὰ στὸν ἀρχιεπισκοπικὸ θρόνο. Ὅμως ὅταν δημιουργήθηκε ζήτημα στὴν σύνοδο καὶ διαμάχη ξέσπασε στὴν Ἐκκλησία, ὁ Γρηγόριος δείχνοντας στὴν πράξη τὴν ταπεινότητα, ἀποσύρθηκε ἀπὸ τὸ θρόνο γιὰ τὴν εἰρήνευση, δυὸ χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ ἀνέλαβε.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
Σούρουπο μὲς τὸ καταχείμωνο, παγωνιὰ στοὺς δρόμους τῆς Ἀντιόχειας. Οἱ ἄνθρωποι κρύοι καὶ ἄρρωστοι κλεισμένοι στὰ σπίτια τους. Ἕνας ρασοφόρος μόνος τριγυρίζει στὰ σκοτεινὰ σοκάκια. Ἐπισκέπτεται, παρηγορεῖ καὶ πολλὲς φορὲς χωρὶς νὰ τὸν ἀντιληφθοῦν, μοιράζει χρήματα. Ἔπειτα ἐξαφανίζεται γιὰ νὰ συνεχίσει τὸ μυστηριῶδες ἔργο του. Εἶναι ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.

Καταφύγιο φτωχῶν, πασχόντων, κυνηγημένων ἦταν ὁ Ἰωάννης.

Ὡς ἀδυσώπητος ἐλεγκτὴς κάθε παρανομίας καὶ κακίας, δημιούργησε φοβεροὺς ἐχθρούς, ἕνας ἐκ τῶν ὁποίων ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοξία, ἡ ὁποία κατάφερε, ἐκείνη ἡ ἀσεβής, νὰ τὸν ἐξορίσει στὴν Ἀρμενία. Μετὰ ἀπὸ πολλὲς κακουχίες καὶ ταλαιπωρίες, πέθανε τὸ 407 μ.Χ.

Ἐκτὸς τῶν ἀτέλειωτων βασάνων ποὺ ὑπέστη στὴν ἐποχή του, σήμερα φαίνεται ὅτι «ἐνοχλεῖ» ἀκόμα, 1600 τόσα χρόνια μετά, ἀφοῦ τοῦ προσγράφουν πολλά, θεωρώντας τον σὲ Εὐρώπη καὶ Ἀμερικὴ ὡς τὸ μεγαλύτερο ἀντισημίτη τῶν αἰώνων λόγω τῶν ἐπιστολῶν του «κατὰ Ἰουδαίων». Ὅμως, ὁ Ἰωάννης Χρυσόστομος ἦταν ἁπλῶς ἕνας μεγάλος θεολόγος ποὺ προσπάθησε νὰ προστατεύσει τοὺς πιστοὺς ἀπὸ τὶς κακοδοξίες καὶ τὴν ἐσφαλμένη ἑρμηνεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς ὁποίους ἀκολουθοῦσαν σὲ πολλὰ οἱ τότε Χριστιανοί.

Ψυχολόγος καταπληκτικός, κοινωνιολόγος, μέγας παιδαγωγός. Ἀνάλυσε καὶ διατύπωσε ἀξεπέραστες ἀλήθειες, γιὰ τὸ δάσκαλο, τὴ συμπεριφορὰ τοῦ πρὸς τὸ μαθητή, τὴν ἀξία τῆς παιδαγωγίας. Ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸ μαθητή, τὸ παιδί, νουθεσίες γιὰ τὴ συμπεριφορὰ πρὸς τοὺς γονεῖς, τοὺς δασκάλους. Γιὰ τὴν οἰκογένεια, ὁδηγίες ζωῆς γιὰ τὴ σχέση μεταξὺ τῶν συζύγων, τῶν γονέων πρὸς τὰ παιδιά. Τὰ διαζύγια καὶ ἡ σημερινὴ διάλυση τῆς οἰκογένειας θὰ ἐλαττώνονταν ἐὰν ἐφαρμόζαμε λίγα ἀπὸ ὅσα ὁ πατὴρ μᾶς παραγγέλλει.

Συμβουλεύει σὲ ὅλα, τὴν ὄντως ζωή, μὲ τὸν τέλειο προσανατολισμό, πρὸς τὴν ἀγάπη, ποὺ εἶναι ὁ Θεός.

Συμβουλὲς καὶ πρὸς τοὺς ἄρχοντες καὶ τὴν κοσμικὴ ἐξουσία:

Λέει: Νὰ φοβούμεθα καὶ νὰ τρέμουμε καὶ ἐξ αἰτίας τῆς συνειδήσεώς μας καὶ ἐξ αἰτίας τοῦ βάρους τῆς ἐξουσίας, καὶ οὔτε νὰ παραπονούμεθα, ὅταν ἡ ἐξουσία κάποτέ μας ἀνατεθεῖ, οὔτε, ἐὰν δὲν μᾶς ἀνατεθεῖ νὰ τὴν ἐπιδιώκουμε. Φυσικά, ὁ ἄρχοντας ὀφείλει τὴν ἀγάπη πρὸς τὸν πολίτη, ὁ ὁποῖος πολίτης, ὀφείλει ὑπακοή. Ἐξάλλου ὑπουργὸς σημαίνει ὑπηρέτης.

Ὁ ἄρχοντας, συνεχίζει ὁ Ἱω. Χρυσόστομος, δὲν πρέπει νὰ ὑπερέχει ἀπὸ τοὺς ἀρχόμενους στὶς τιμές, ἀλλὰ στὶς ἀρετές. Ὅσο μεγαλύτερο εἶναι ἕνα πολιτικὸ ἀξίωμα, τόσο μεγαλύτερη εἶναι οἱ κίνδυνοι γιὰ ἐκεῖνον. Διότι, ἀρκεῖ ἕνα μόνο κατόρθωμα νὰ τὸν ἀνεβάσει στὸν οὐρανὸ τῆς ἀλαζονείας. Ἡ κενοδοξία τότε ἐπιτίθεται σφοδρότατα καὶ ἡ φιλαργυρία καὶ ἡ αὐθάδεια, ἐπειδὴ ἡ ἐξουσία παρέχει τέτοια δυνατότητα, ὥστε τέλος γεννᾶ καὶ δυσαρέσκειες στὸ φτωχὸ λαό.

Ἡ παιδαγωγική, τόνιζε, εἶναι ἀνώτερη ἀπὸ κάθε ἄλλη τέχνη, γιατὶ διαπλάθει ψυχές. Ὁ δάσκαλος, δὲν πρέπει νὰ παραμένει ἕνας ἁπλὸς ἀναμεταδότης γνώσεων, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἀξιόπιστος, ἔχοντας πάντα ὡς κίνητρό του τὴν ἀγάπη. Ἀποτέλεσμα τῆς ἀγάπης εἶναι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν μαθητή, καὶ ἡ ἀναγνώριση τῆς ἰδιαιτερότητας τοῦ καθενός, ὥστε νὰ ὑπάρχουν διδακτικὲς μέθοδοι προσαρμοσμένες στὸν κάθε διδασκόμενο (ἀρχὴ ἐξατομίκευσης τῆς διδασκαλίας κατὰ Yung).

Ὅμως, ἐπιμένει στὸ χαρακτήρα τοῦ δασκάλου. Πρέπει νὰ ἔχει φιλοστοργία, αὐταπάρνηση καὶ διάθεση θυσίας, νὰ εἶναι ἀπαλλαγμένος ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια καὶ τὴν ἀλαζονεία. Νὰ διαπαιδαγωγεῖ ἐπιβεβαιώνοντας τὰ ὅσα διδάσκει, μὲ τὸ προσωπικό του παράδειγμα. Ἄραγε;;;

Λάθος χαρακτηρίζεται καὶ ἡ σήμερα ἐφαρμοζόμενη ὑπερβολικὴ παροχὴ γνώσεων συγκρίνοντάς την μὲ τὸ ὑπερβολικὸ φαγητὸ ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ χωνευτεῖ καὶ ἀποβάλλεται.

Ἐπιστέγασμα τοῦ μεγάλου ἀνδρὸς ἡ ρήση:

Ἡ ἄγρια διαμάχη γύρω ἀπὸ τὸ δικό μου καὶ τὸ δικό σου ἀποτελεῖ τὴ ρίζα ὅλων τῶν κοινωνικῶν κακῶν (ὄχι ἐγὼ ἀλλὰ ἐμεῖς, ποὺ ἔλεγε ὁ Μακρυγιάννης) ποὺ ἀναστατώνουν καὶ δηλητηριάζουν τὴ ζωὴ τῆς ἀνθρωπότητας: «Ὅπου γὰρ χρήματα, ἐκεῖ ἔχθρας ὑπόθεσις καὶ μυρίων πολέμων».

ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ
Ἀγαπητοί·

Τί θὰ ἔλεγαν σήμερα οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες γιὰ τὰ τεκταινόμενα; Γιὰ τὴ ἐποχή τους ἀποτέλεσαν τὴν dream team τῆς Ὀρθοδοξίας. Σήμερα, ποὺ ἀπὸ τὰ ΜΜΠ παραδίδονται καθημερινὰ μαθήματα τοῦ «πορνεύειν», τοῦ «μοιχεύειν», «ἁρπάζειν», «κλέπτειν», μαθήματα ἀσέβειας πρὸς τοὺς Γονεῖς, τοὺς Δασκάλους, τὸ Θεό, ἀμφιβάλλω καὶ ἂν θὰ λάβαιναν μέρος στοὺς μαραθώνιους ἀγάπης, μὲ τὴν τόση προβολή, στοὺς πλειστηριασμοὺς ἀνθρωπιᾶς, ἢ στὶς φιλανθρωπικὲς βραδιὲς τῶν πολυεθνικῶν. Στὴ συναυλία ἀγάπης γιὰ τὰ παιδιὰ τῆς Ν.Α. Ἀσίας στὶς 26/01/2005, ἡ δημοσιογράφος Μαρία Χούκλη ἐπεσήμανε: «ὅταν σταματήσει τὸ κύμα τῆς συμπόνιας, ὀφείλουμε νὰ ἐξετάσουμε τὸν τρόπο ἀντιμετώπισης τοῦ τρίτου κόσμου».

Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες διδάσκουν ὅτι ἡ κοινωνικὴ εὐαισθησία δὲν ἔχει ὅρια χρονικά, ἐθνικά, θρησκευτικὰ ἢ φυλετικὰ καὶ ἀγγίζει τὰ ὅρια τῆς ΘΥΣΙΑΣ. Ἡ ἐξάλειψη τῆς διαφθορᾶς δὲ διασφαλίζεται μόνο μὲ τὴ διαμόρφωση ἑνὸς ὑγιοῦς πολιτικοῦ ἢ νομικοῦ πλαισίου καὶ μὲ τὴν ἐξασφάλιση ἰσορροπιῶν σὲ πολιτικοοινομικὸ ἐπίπεδο.

Προϋποθέτει ἀνθρώπους μὲ πνευματικότητα καὶ ἀληθινὸ ἦθος, δηλαδὴ ἀκέραιους ἀνθρώπους μὲ τὴν ἓν Χριστῷ Θεία πνοὴ μέσα τους. Δυστυχῶς, τὰ βαυαροκρατικὰ πρότυπα παιδείας ποὺ υἱοθετήθηκαν στὸ νεοελληνικὸ κράτος, ἂν καὶ ὁρίζουν ἐν μέρει ὡς σκοπὸ τῆς παιδείας, τὴν πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ ἀγωγὴ τοῦ νέου, αὐτὸ δὲν ἀρκεῖ, ὅπως σημειώνει ὁ πατὴρ Γ. Μεταλληνός, γιατὶ δὲν εἶναι μόνο ἡ πατερικὴ παράδοση ποὺ παραγνωρίζεται καὶ ἐξοβελίζεται, ἀλλὰ συμπιέζεται καὶ ὁ κλασσικὸς ἀνθρωπισμὸς (μὲ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ ἔννοια) στὶς ἀδυσώπητες ἀπαιτήσεις τῆς τεχνολογίας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Τὸ μεγάλο νόημα τῆς σημερινῆς γιορτῆς:

Τὰ παντοτινὰ πρότυπα, οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες μας φωνάζουν:

Η ΑΓΑΠΗ ΘΕΛΕΙ ΘΥΣΙΑ ΚΑΙ Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΘΥΣΙΑ...

Ἐκφωνήθηκε ὑπὸ τοῦ κ. Γεωργίου Κλούβα, διευθυντοῦ τοῦ 2ου ΤΕΕ Χίου.

Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2010

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ





Συνήθως μέσα στον Φεβρουάριο (εφέτος αρκετά νωρίτερα 24 Ιανουαρίου) αρχίζει στην εκκλησία μας μια μεγάλη και πνευματική περίοδος που διαρκεί πάνω από δυο μήνες και ονομάζεται «Τριώδιο». Αρχίζει από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και ολοκληρώνεται ως το Μεγάλο Σάββατο και έχει ως σκοπό την κατά το δυνατό προπαρασκευή των Χριστιανών για τον εορτασμό του Πάσχα. Ο Ορθόδοξος λαός μας κάθε φορά που πλησιάζει η Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου λέει ότι ανοίγει το τριώδιο και όχι ότι αρχίζει το τριώδιο, ίσως επειδή από την ημέρα αυτή στους ναούς μας οι ιεροψάλτες ανοίγουν ένα σπουδαίο βιβλίο της εκκλησία μας «Το τριώδιο» και ψάλλουν ύμνους από αυτό. Επίσης το βιβλίο πήρε το όνομά του από τους κανόνες που ψάλλονται στον όρθρο της κάθε μέρας. Οι κανόνες έχουν συνήθως οκτώ η εννέα ωδές . Οι κανόνες όμως αυτού του βιβλίου των καθημερινών περιέχει συνήθως τρεις ωδές. Από εκεί πήρε και το όνομά του το τριώδιο.
Το βιβλίο αυτό ονομάζεται «κατανυκτικό τριώδιο» διότι «περισσότερο απ’ όλα τα εκκλησιαστικά βιβλία οδηγεί τις καρδιές και τις πονεμένες ψυχές των πιστών στην κατάνυξη με τους γλυκυτάτους ύμνους του, παίρνει την πέτρινη και σκληρή καρδιά μας που είναι κατάμαυρη από τα στίγματα των αμαρτιών μας και την φέρνει στην συντριβή, στο στεναγμό, στα δάκρυα της μετανοίας και έτσι την προετοιμάζει για να γιορτάσει με χαρά το σταυρώσιμο και αναστάσιμο Πάσχα» γράφει ο Π.Πάσχος.
Την πολύ μεγάλη χρονική περίοδο του κατανυκτικού τριωδίου θα μπορούσαμε να την χωρίσουμε σε τρεις περιόδους : α) τις τρεις πρώτες εβδομάδες β) την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή και γ) την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα.
Οι τρεις πρώτες βδομάδες λέγονται και «προφωνήσιμοι» και περικλείονται ανάμεσα στις παρακάτω τέσσερις Κυριακές : Τελώνου και Φαρισαίου, Ασώτου, Απόκρεω και Τυρινής.
Η εκκλησία μας προσφέρει ένα συγκεκριμένο τρόπο ψυχικής ανάβασης, μια σκάλα πνευματικής ανόδου στην οποία αν στηριχτούμε θα συσταυρωθούμε και θα συναναστηθούμε με τον Σταυρωμένο και Αναστημένο Χριστό.
Την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου η εκκλησία μας καλεί να σταθούμε στο πρώτο σκαλοπάτι, στην συντριβή και στην ταπεινοφροσύνη, βάζοντας στο στόμα και στο φρόνημά μας την τελική επίκληση «ὁ Θεός ἰλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ».
Την δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου προβάλλεται η παραβολή του Ασώτου και μεταφέρει το κέντρο βάρους της σωτηρίας μας από την ανθρώπινη μικροπρέπεια στην αγάπη του Θεού. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο Θεός πατέρας συνεχίζει πάντα να αγαπά και η αγάπη είναι ανώτερη από κάθε αμαρτία . Ένα περιμένει από μας. Τη μετάνοια και την επιστροφή μας.
Η τρίτη Κυριακή των Απόκρεω μας θυμίζει την Δευτέρα και φρικτή παρουσία του Κυρίου. Αυτή την φορά όχι να σώσει αλλά για να κρίνει τον κόσμο. Ο Θεός είναι αγάπη αλλά είναι και δίκαιος κριτής. Μας ανεβάζει ένα σκαλοπάτι παραπάνω. Υπάρχει ο δρόμος της αγάπης, της ανιδιοτελούς προσφοράς στον κάθε πάσχοντα αδελφό (πεινώντα, διψώντα, ξένο, γυμνό, ασθενή, φυλακισμένο. Ο Θεός ταυτίζεται με τον ελάχιστο και αυτό μόνο ο ίδιος μπορεί να το πράξει. Ο πιστός καλείται να μένει ξάγρυπνος στο χρέος της αγάπης ως ανταπόκριση στην αγάπη του θεού για τον κόσμο.
Την Κυριακή της Τυρινής το συναξάρι μας θυμίζει την έξοδο των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο ως συνέπεια της ανυπακοής τους. Ο Αδάμ στέκεται απέναντι του Παραδείσου θρηνώντας για το τι είχε και τι έχασε. Ο Νέος Αδάμ ο Χριστός με την υπακοή του μας αξιώνει να βρεθούμε μέσα στον Παράδεισο. Το απόγευμα της Κυριακής της Τυροφάγου ψάλλεται στους ναούς μας ο εσπερινός της συγγνώμης. Ουσιαστικά με την ακολουθία αυτή μπαίνουμε στην περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι η επίσημη είσοδος στην χαρμολύπη, όπου θλίψη και πένθος για τα προσωπικά μας ανομήματα συναντούν την χαρά της μετάνοιας και την ευφροσύνη της συγχώρησης από το Θεό. Μετά την Είσοδο αλλάζει το σκηνικό του ναού. Τα άμφια του ιερέα, η στολή της Αγίας Τραπέζης, όλα θα είναι σε πένθιμο χρώμα όλες τις ημέρες της Σαρακοστής μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής.
Ο πιστός κάθε φορά που πλησιάζει η Μεγάλη Σαρακοστή αισθάνεται μια εσωτερική χαρά και αγαλλίαση για τον καιρό της μετάνοιας που αρχίζει. Κληρικοί και λαϊκοί στην απόλυση του εσπερινού της συγγνώμης προσφέρουν και λαμβάνουν συγχώρηση καθώς ανοίγονται στην έρημο των σαράντα ημερών. Για να έλθει η θεϊκή συγχώρηση χρειάζεται και ο άνθρωπος να συγχωρήσει τον συνάνθρωπό του. Χωρίς αγάπη και συγχωρητικότητα καμία αρετή δεν ευδοκιμεί στην ψυχή. Είναι μάταιος κόπος.
Τυπικά την Καθαρά Δευτέρα αρχίζει η δεύτερη περίοδος του τριωδίου, η αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, περίοδος προετοιμασίας και πνευματικής κάθαρσης των πιστών.
Τέλος το τρίτο τμήμα του τριωδίου είναι η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα. Είναι μεν το μικρότερο τμήμα, αλλά το ιερότερο και αγιότερο, αφού την εβδομάδα αυτή βιώνουμε τα μεγάλα κατορθώματα του Δεσπότου Χριστού.

http://agiabarbarapatras.blogspot.com/

Τετάρτη 6 Ιανουαρίου 2010

ΚΑΙΝΟΥΡΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΛΙ ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ...


Σαν τ’ άγραφο χαρτί που τρομάζει αυτόν που πρέπει να το γεμίσει με της ψυχής του τα τραγούδια και τ’ αναστενάγματα, έτσι και ο νέος χρόνος, όπως ξανοίγεται σήμερα μπροστά μας, και τον υποδεχόμαστε με τόσες ευχές, με τόσες ελπίδες, με τόσες προσδοκίες, είναι αδύνατο να μην μας βάλει σε σκέψεις και προβληματισμούς. Χωρίς καν να το επιδιώξουμε, την ώρα που ξεφαντώνουμε και ξεφωνίζουμε για την εναλλαγή, την ίδια ακριβώς στιγμή η σκέψη μας στροβιλίζεται γύρω από την έννοια και το αίσθημα του χρόνου. Του χρόνου που ο Κόντογλου χαρακτήρισε σαν φοβερή και ανεξιχνίαστη δύναμη. Δύναμη που αδυνατούμε να κατανοήσουμε και να προσδιορίσαμε. Το μόνο που μπορέσαμε να κάνουμε είναι, οι κάποιες οριοθετήσεις, οι κάποιοι διαχωρισμοί στην αεναότητα του χρόνου, κάποια όρια στην αιωνιότητα, αν είναι δυνατόν να γίνει κάτι τέτοιο, τυπικά και μόνο, και αποκλειστικά για δική μας ευκολία και συνεννόηση. Στην πραγματικότητα όμως την ζωή μας μέσα στο χρόνο δεν την καθορίζουν οι αριθμοί – έτσι κι αλλιώς εμείς τους καθορίσαμε κι αυτούς – αλλά η στάση μας μέσα σ’ αυτόν, ο τρόπος που θα τον χειριστούμε.
«Γι’ αυτό ακριβώς, σημειώνει, στεκόμαστε περίφοβοι μπροστά στον καινούριο χρόνο μπροστά σ’ ένα τεχνητό χώρισμα, που βάλαμε στο πέλαγος του καιρού εμείς οι άνθρωποι, σαν να μην είναι η κάθε μέρα αρχή καινούριου χρόνου ».
Νέο λοιπόν έτος αδελφοί μου!. Καινούριος χρόνος, καρπός μιας αδιάκοπης και αέναης ροής χρόνων και καιρών, του χρόνου πού κυλάει σαν το ρεύμα του ποταμού χωρίς ανάπαυ­λα. Τρέχει συνέχεια και σε κάθε κύλισμα συντομεύει το δικό μας χρόνο. Μικραίνει τις μέρες μας, συντέμνει το ταξίδι μας πάνω στη γη.
Και οι ευχές πληθωρικές! Διάπυρες και πάλι σήμερα, στην αρχή του νέου χρόνου, οι ευχές οι προσδοκίες, οι ικεσίες, τα πάμπολλα «θέλω», οι προγραμματισμοί, από χείλη εκατομμυρίων ανθρώπων.
Διάπυρη βέβαια και η δική μας ευχή προς “ τον τούς χρόνους και καιρούς εν τη ιδία εξουσία αυτού έχοντα ” φιλάνθρωπο Κύριο, που μας χαρίζει ακόμη έναν νέο χρόνο, που μας προσφέρει μια ακόμη πίστωση χρόνου για να επιτελέσουμε προορισμό μας, για να ευλογήσει την νέα χρονιά που αρχίζει σήμερα.
Πρωτοχρονιά λοιπόν και πάλι, αγαπητοί αδελφοί. Γέλια και χαρές, ευχές και πανηγυρισμοί, δώρα ,ξεφαντώματα… προγράμματα, ελπίδες, προσδοκίες.
Και τι λοιπόν; Μήπως μόνο η πρώτη του Γενάρη είναι μέρα πρόσφορη για όλα αυτά; Μόνο σήμερα έχουμε τη δυνατότητα της ελπίδας, του προγραμματισμού, της ανασκόπησης, του επαναπροσδιορισμού των πράξεων μας και της ανασύνταξης των δυνάμεων για κάτι καλύτερο; Μόνο την Πρωτοχρονιά βλέπουμε τα λάθη μας, τη στραβή πορεία μας, τις αποκοτιές μας, την ανταρσία μας απέναντι στο Θεό κι αρχίζουμε με νέες αποφάσεις καινούρια όνειρα, αυτοκριτικές και μεγαλόστομα κηρύγματα για «Νέα, πλέον, Εποχή» ;
Μήπως η κάθε μας μέρα, η κάθε μας ώρα, το κάθε λεπτό δεν είναι μια καινούρια αρχή; Μήπως σε κάθε στιγμή της ζωής μας δεν μας δίνεται η ευκαιρία για μια νέα αρχή;
Είναι λοιπόν, αγαπητοί Χριστιανοί, ο χρόνος δώρο Θεού πανάκριβο κι αν τον αφήσουμε να χαθεί η πιο μεγάλη συμφορά, όπως έλεγε ο Μιχαήλ Άγγελος. Ο δε Μ Βασίλειος τονίζει ότι: «Ρει γαρ ο χρόνος και ουκ εκδέχεται τον βραδύνοντα». Δεν περιμένει κανέναν ο χρόνος. Είναι δε η πιο μεγάλη ζημιά που μπορούμε να πάθουμε αν άσκοπα τον σπαταλήσουμε. Αν μια μόνο φορά κάθε 365 μέρες τα βάζουμε όλα τούτα στο μυαλό μας.
Έτσι τον χρόνο τον κερδίζει αυτός που τον αξιοποιεί με προοπτικές αιωνιότητας. Αυτός που εργάζεται συστηματικά στη διάρκεια αυτής της πρόσκαιρης ζωής, με σκοπό να κληρονομήσει την ατελεύτητη. Αυτός που ανταλλάσσει το φευγαλέο παρόν και όλα τα τερπνά του, με την άσβεστη γλυκύτητα του μέλλοντος. Αυτός που δεν κοιτάζει πως θα κερδίσει τον κόσμο όλο, αδιαφορώντας για τη ψυχή του και το σπουδαιότερο δεν την ανταλλάσσει μ’ όλους τους θησαυρούς της γης.
Μπαίνουμε λοιπόν σήμερα στο νέο έτος εν μέσω πολλών δυσχερειών, υλικών και πνευματικών. Η φτώχεια, η ανέχεια, η ανεργία σε συνδυασμό με τις δυσμενείς και σίγουρα κατευθυνόμενες οικονομικές συνθήκες και οι κατά πολύ αμφιλεγόμενες επιδημίες από τη μία μεριά, η αμφισβήτηση αξιών και ιδανικών και η έντονη απαξίωση των θεσμών από την άλλη, καθιστούν την εποχή μας, δύσκολη και απαράκλητη! Καθημερινώς διαπιστώνεται ότι ο κόσμος «κείται εν τω πονηρώ».!
Παρ’ όλα αυτά εμείς περιορίζουμε αβασάνιστα την καλή διαχείριση του χρόνου μας μέσα στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία, όπου τα πάντα, ακόμα και η ίδια η ψυχή μας τιμαριθμοποιείται, όπου το υποκείμενο γίνεται αντικείμενο και το πρόσωπο ένας απειροελάχιστος κόκκος άμμου μέσα σε μια ανώνυμη και άμορφη μάζα.
Αλλά και ιδιωτικά δεν βλέπουμε δεν οραματιστούμε καλλίτερα. Τα μοναδικά οράματα μας είναι στο τι θα αγοράσουμε, στο τι θα φάμε, στο πως θα ντυθούμε, στο ποιους τραγουδιστές και καλλιτέχνες θα ακούσουμε, στο πως θα είμαστε εμείς οι κερδισμένοι, στο πως θα εξαπατήσουμε τον άλλον, στο πως θα αναδειχτούμε. Σε ότι δηλαδή χαϊδεύει τις αισθήσεις μας και τον προφίλ μας.
Και η τελική διαπίστωση μας.
Αυξάνει το άγχος, επιτείνεται η δυστυχία, η ευτυχία συνεχώς απομακρύνεται από κοντά μας και καταντά ουτοπία. Κι αυτή είναι η τραγωδία του συγχρόνου ανθρώπου: Να κυνηγά την ευτυχία στα μονοπάτια της θλίψης και του θανάτου. Σαν το μυθικό Σίσυφο που αγκομαχούσε να σπρώξει τον βράχο προς την κορυφή του βουνού. Μόλις κόντευε να τα καταφέρει ο βράχος ξέφευγε και κατρακυλούσε και άντε πάλι από την αρχή…
Η χάρη όμως του Θεού, αυτή που σήμερα μας συγκέντρωσε στους Ιερούς Ναούς μας έχει την δύναμη ν’ αλλάξει τα δεδομένα! Εδώ με την συμμετοχή μας στη σημερινή εορταστική ημέρα και την προσευχή της εκκλησίας μας ζητούμε ελπίδα! Ζητούμε από τον Κύριο μας να αγιάσει τον χρόνο που ανέτειλε και να τον καταστήσει ωφέλιμο για τη σωτηρία μας, για τη σωτηρία της ανθρωπότητας, χαρίζοντας με τις πρεσβείες του σήμερα εορταζομένου Μεγάλου Βασιλείου, ένα καλλίτερο «αύριο» για όλους!
«Είναι δυνατός ο Θεός, γράφει ο Μ. Βασίλειος, να δώσει λύση στην αμηχανία της ζωής μας και να μας χαρίσει αναπνοή και ανάπαυση από μακρούς πόνους! Και όταν έχουμε αυτή την ελπίδα της θεϊκής παρηγορίας, τότε με υπομονή αντιμετωπίζουμε τις θλίψεις, με τις οποίες η αμαρτίες ξεχρεώνουμε... η σε εντονότερο πνευματικό αγώνα προσκαλούμαστε, έχοντας τη βεβαιότητα, πως ο Κύριος ως δίκαιος αθλοθέτης δεν θα αφήσει να πειρασθούμε περισσότερο από τις δυνάμεις μα».
Είναι να απορεί κανείς, αδελφοί μου, μπροστά στο παράδοξο των ημερών, όταν παρατηρεί την χαρά και την φωταγωγία, ενώ παράλληλα αντιλαμβάνεται ότι για πολλούς δεν αποτελούν παρά ένα ευχάριστο διάλειμμα της ρουτίνας των βιοτικών μεριμνών, ένα περίτεχνο, όμορφο και φανταχτερό περιτύλιγμα χαράς, από το οποίο όμως λείπει το περιεχόμενο. Μόλις παρέλθουν τούτες οι ημέρες, ο βίος μας συνεχίζει και πάλι με τους ίδιους ρυθμούς, χωρίς να έχει αλλάξει κάτι μέσα μας, χωρίς να έχει συνειδητοποιηθεί ότι όσο ο άνθρωπος ξεχνάει τη θνητότητα του, όσο εργάζεται σαν άσοφος και παντοτινός κυρίαρχος των πάντων ξεχνώντας ότι οι μέρες του είναι μετρημένες…
Όμως! Η εικονική πραγματικότητα της φωταγωγίας, των φαντασμαγορικών σόου, του καταναλωτισμού, της διασκέδασης, των δώρων και των τυπικά επαναλαμβανόμενων ευχών δεν έχουν να προσφέρουν τίποτε το ουσιαστικό αφού «Όπου δεν υπάρχουν Θεοί, εξουσιάζουν φαντάσματα" όπως είχε πει ο Novalis, Γερμανός ποιητής. Και είναι πολύ φυσικό. Είναι αδύνατον οι κοσμικές δυνάμεις να ισορροπήσουν από μόνες τους. Μόνο μ’ αυτές, η ζυγαριά γέρνει από τη μια μεριά. Χρειάζεται και το πνεύμα. Χρειάζεται και η ψυχή. Απαιτείται και ο Θεός! Αν τον εξοστρακίσουμε, αν ανακηρύξουμε τον εαυτό μας Θεό, τότε παραχωρούμε το χώρο στα φαντάσματα. Φαντάσματα που συνεχώς θα τα βρίσκουμε μπροστά μας!
«Για μεγάλο διάστημα, επισημαίνει και πάλι ο Μέγας Βασίλειος, υπηρετούμε τη σάρκα μας με σκοπό την απόλαυση. Ας παραμείνουμε λίγο περισσότερο στη διακονία της ψυχής μας. Ας προσπαθήσουμε με ακρίβεια να δώσουμε στον καθένα ό,τι έχει ανάγκη. Στη σάρκα διατροφές και σκεπάσματα και στην ψυχή δόγματα ευσεβείας, αγωγή, αρετή και διόρθωση των παθών. Να ζήσουμε με τον Κύριο και θα μας δώσει ό,τι η καρδιά μας επιθυμεί»!
Ο καιρός λοιπόν, αδελφοί μου, είναι τόσο λίγος! Μόνο στιγμές περνούν πριν το βέλος του χρόνου σφυρίξει πετώντας προς το μοιραίο στόχο. Είναι κρίμα η καθυστέρηση! Εδώ, ανάμεσά μας, δίπλα μας, στέκεται Κάποιος: «ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω» (Αποκ. 3, 20). Αν Τον κοιτάζαμε, θα βλέπαμε τέτοια χαρά, τέτοια περίσσεια ζωής, που σίγουρα θα καταλαβαίναμε το νόημα της διαφορετικότητας, θα βλέπαμε το πρόσωπο αυτής της φευγαλέας και μυστηριώδους λέξης «ευτυχία».

Σάββατο 26 Δεκεμβρίου 2009

ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ...

Χριστός γεννάται. Αγαπητοί μου αδελφοί!
Ο Χριστός έρχεται από τους ουρανούς και φαίνεται πάνω στη γη. Στη Βηθλεέμ, στο σπήλαιο, στη Φάτνη, είναι ανάμεσα μας, είναι κοντά μας, είναι δίπλα μας.
Όλοι οι λαοί, απ’ άκρο σ’ άκρο της γης, όλη η οικουμένη, άσατε, ανυμνήσατε, ψάλλατε άσματα στον Κύριο με χαρά και ευφροσύνη.
Αυτά ακριβώς έχοντας στο νου του και ο ιερός Χρυσόστομος σκιρτά από χαρά και αγαλλίαση και πανηγυρίζει βροντοφωνάζοντας:
…Γιορτάζουν τα πάντα ολόγυρα. Γι΄ αυτό κι εγώ να γιορτάσω θέλω. Θέλω να ευφρανθεί η ψυχή μου, να πανηγυρίσει από τα κατάβαθα μου.
Αδελφοί μου!
«Τα σύμπαντα σήμερον χαράς πληρούνται Χριστού τεχθέντος, εκ της Παρθένου»
Από τα βάθη των αιώνων, από τα βάθη 2006 χρόνων, μας έρχεται μήνυμα χαρμόσυνο, μήνυμα ελπιδοφόρο μήνυμα λυτρωτικό. Ένα μήνυμα πέρα και μακριά από τον απατηλό διάκοσμο της παγκοσμιοποιημένης εμπορικής εκμετάλλευσης της πίστεως μας..
Η Σάρκωση του Θείου Λόγου. Γεγονός υπερφυσικό, που ξεπερνά την ανθρώπινη γνώση. Γεγονός ασύλληπτο από την ανθρώπινη λογική. Κάθε φορά που προσπαθούμε να το πλησιάσουμε βρισκόμαστε στο χώρο του Μυστηρίου, στο χώρο του Θαύματος. "Μυστήριον ξένον, ορώ και παράδοξον", γράφει ο Υμνογράφος και αναρωτιέται: "Ο αχώρητος παντί, πως εχωρήθη εν γαστρί; Ο εν κόλποις του Πατρός, πως εν αγκάλαις της Μητρός;" Για να συμπλήρωση: "Πάντως ως οίδεν, ως ηθέλησε και ως ηυδόκησεν· …
Η Πατερική παράδοση στάθηκε με ευλάβεια και σεβασμό, μπροστά στην υπερφυσική διάσταση του Μυστηρίου της ενανθρωπήσεως και απέκλεισε κάθε προσπάθεια γνωσιολογικής προσπελάσεως σ' αυτό. Και προσπάθησε να το ζήσει δια της πίστεως. Ο δρόμος της πίστεως μένει πάντα ανοικτός μέσα στην Εκκλησία γι' αυτούς που θα θελήσουν να εισχωρήσουν στο "μέγα και παράδοξον θαύμα" της σαρκώσεως του Θεού. Κάθε άλλος δρόμος, εκτός από αυτόν της πίστεως, γίνεται λαβύρινθος και οδηγεί σε αδιέξοδο.
«Βλέπω παράξενο και παράδοξο μυστήριο, ποιμένες, αντί να παίζουν με τις φλογέρες τους κάποιο μελωδικό σκοπό, ψάλλουν ουράνιο ύμνο και γεμίζουν με τους ήχους τους τα αυτιά μου. Ψάλλουν άγγελοι και ανυμνούν αρχάγγελοι, υμνούν τα Χερουβίμ και δοξολογούν τα Σεραφείμ. Όλοι πανηγυρίζουν γιατί βλέπουν το Θεό στη γη και τον άνθρωπο στους ουρανούς …»
Χριστούγεννα λοιπόν και πάλι, αδελφοί μου.
Χριστούγεννα σε καιρούς παγκοσμιοποίησης.
Πρωτεύουσες του κόσμου, πόλεις και χωριά ανταγωνίζονται τούτες τις μέρες σ΄ ένα εορταστικό παραλήρημα. Ακόρεστα τα ένστικτα του ανθρώπου, απίστευτα εφευρετική η αγορά. Καταιγισμός διαφημίσεων και προσφορών. Δελεάζουν τις πιο απίθανες επιθυμίες. Το γιορτινό τραπέζι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Πρώτο θέμα επικαιρότητας η τιμή πώλησης της γαλοπούλας. Δόλωμα ο 13ος μισθός. Απαραίτητο συμπλήρωμα το τραπεζικό «εορτοδάνειο». Πολιτικές αντιπαραθέσεις στα τηλεοπτικά παράθυρα για τα αγαθά ευρείας κατανάλωσης με μπόλικη δόση υποκρισίας. Και μέσα στους στολισμένους και φωταγωγημένους δρόμους των πόλεων, στην κοσμοσυρροή των πολυκαταστημάτων, κυκλοφορεί ανατριχιαστικά η παγωνιά της απουσίας του Θεού. Περιοριζόμαστε έτσι «στη γέννηση του ηθικολόγου Ιησού, του ακίνδυνου Χριστού των κηρυγμάτων, των στερεότυπων ευχών, του ρομαντικού Ναζωραίου των παραισθήσεων» (Γιανναράς).
Κι όταν οι γιορτές τελειώσουν... Το χριστουγεννιάτικο δένδρο με τα στολίδια στο κουτί, για του χρόνου, αν βέβαια δεν μείνει αμανάτι στο σκουπιδιάρη, τα επιπλέον κιλά άγχος δυσβάσταχτο, και οι δόσεις του εορτοδανείου που μόλις άρχισαν να τρέχουν. Κουρασμένα Χριστούγεννα... Ζωή εκπτώσεων και συμβιβασμών.
Στον αντίποδα των αγοραίων παγκοσμοποιημένων Χριστουγέννων ο μυστικός κόσμος της παράδοσης, που γέννησε το ήθος αυτού εδώ του τόπου, μπολιασμένος με την πίστη της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Στη γλώσσα και τη ζωή της Εκκλησίας τα Χριστούγεννα σημαίνουν Σάρκωση. Σάρκωση θα πει πως ο απερινόητος, απρόσιτος και άκτιστος Θεός ταπεινώνεται και γίνεται ένα με τη φθαρτή και θνητή φύση μας. Πραγματικά, όχι φανταστικά. Γίνεται πλήρης, όμοιος με μας άνθρωπος, αποκτά σάρκα και οστά. Αδειάζει η θεότητα μέσα στο κορμί της ανθρωπότητας από αγάπη και μόνον. Σκάνδαλο για τη λογική, τρέλα ακατανόητη.
Αυτό είναι το μεγαλείο της Σάρκωσης! Και μια τέτοια θεολογία και φιλοσοφία ζωής μόνο μέσα από την Εκκλησία και μέσα από την ορθόδοξη παράδοση μας μπορείς να τη ζήσεις.
Με υμνολογία των αγίων ημερών, την ιλιγγιώδη ποίηση και το κατανυκτικό μέλος των τροπαρίων.
Την ταπεινή λογοτεχνία ενός Παπαδιαμάντη κι ενός Κόντογλου που κράτησαν την πίστη των ανθρώπων στο σωστό της το ύψος
Το λαϊκό πολιτισμό που τραγουδά τη Σάρκωση, στα κάλαντα, με το στόμα των παιδιών πως «Άναρχος Θεός καταβέβηκεν και εν τη Παρθένω κατώκησεν...».
Τούτη την παράδοση που δίνει μέτρο ζωής, δυστυχώς, την υποτιμούμε σήμερα εμείς από παχυλή άγνοια! Την ξεπουλάμε αντί πινακίου φακής και την κάνουμε μουσείο για τους ξένους. Ανυποψίαστοι, γονατισμένοι και γυμνοί απομείναμε έτσι να γιορτάζουμε Χριστούγεννα...
Όμως!
Μέσα από την Ορθοδοξία μπορούμε να αναζητήσουμε τη «χαμένη ψυχή μας»
Λέει ο δημοσιογράφος Γρηγόρης Καλοκαιρινός σε ένα παλαιότερο άρθρο του στην εφημερίδα «Καθημερινή»
«Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κατα­κλύζονται αυτές τις εορταστικές ημέ­ρες από τις λεγόμενες, δημοσιογραφι­κά, «ειδήσεις της αγοράς», που αφο­ρούν την κίνηση των καταστημάτων, ε­πικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στο «χριστουγεννιάτικο τραπέζι». Με άλλα λόγια, το εορταστικό... βάρος πέφτει στο τι θα φάμε και θα πιούμε, στο πώς και πού θα διασκεδά­σουμε και τι ρούχα θα φορέσουμε για να αισθανθούμε όσο περισσότερο... γιορτινοί γίνεται.
Η σκέψη δηλαδή όλων μας σχεδόν είναι στραμμένη στην καταναλωτική... διάσταση των Χριστουγέννων. Πρόκειται για την καθα­ρά υλιστική άποψη που έχει επικρατήσει τις τελευταίες δεκαετίες.
…Δυστυχώς, έχουμε λησμονήσει ότι οι μεγά­λες αυτές γιορτές, ειδικά, καθιερώθηκαν κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια από τις Οικουμε­νικές Συνόδους, για να μας δίνουν την ευκαι­ρία υπενθυμίσεως των δύο αυτών κορυφαίων θρηοκευτικο-ιστορικών γεγο­νότων -της Γεννήσεως και της Αναστάσεως- και, φυσικά, προ­σεγγίσεως των υψηλών νοημά­των και μηνυμάτων τους, που αποτελούν την Αλήθεια της Ζωής. η οποία εκπορεύεται μέσα από αυτές.
Τα Χριστούγεννα -όπως και το Πάσχα- μπο­ρούμε -εάν πραγματικά συμμετάσχουμε στον εορτασμό τους διά της Εκκλησίας- να ξανα­βρούμε την χαμένη επικοινωνία με την ψυχή μας …
…Όμως, εμείς τίποτε από αυτά δεν κάνουμε. Αντί να πάμε στην Εκκλησία, αντί να σταθούμε: για λίγο στα πιο σημαντικά από τα Θεία Λόγια των ημερών, αντί να ενδιαφερθούμε και να χτυπήσουμε την «διπλανή μας πόρτα» αναζητώντας το μοναχικό συνάνθρωπο, στριμωχνόμαστε στα σούπερ μάρκετ και στα καταστήματα. Αυτό γίνεται κάθε χρόνο. Αυτό … και φέτος. Και τα Χριστούγεννά του 2009 δεν πρόκειται να είναι για τους πιο πολλούς από εμάς τίποτε περισσότερο από μια ποικίλο μορφή... ευκαιρία κραιπάλης. Αφού -απλούστατα- στα σούπερ -μάρκετ βρίσκεις τα πάντα, εκτός από τη χαμένη ψυχή σου…
Λοιπόν αδελφοί μου!
Με τη γέννηση του Χριστού ο παράδεισος ανοίχθηκε, η πλάνη καταργήθηκε, η αλήθεια επανήλθε. Η ουρανοπολιτεία εγκαταστάθηκε στην γη. Οι άγγελοι κοινωνούν με τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι διαλέγονται άφοβα με τους Αγγέλους. Τα πάντα άλλαξαν. Ήλθε στη γη ο Θεός ενώ είναι ολόκληρος στον ουρανό. Οι ουρανοί λύγισαν. Ο παλαιός των ημερών έγινε παιδίον. Τα σύμπαντα αγάλλονται, από την «απροσδόκητη» είσοδο, του Άναρχου Θεού στον ιστορικό γίγνεσθαι.
Το μόνο που χρειάζεται εμείς να κάνουμε είναι να κοιτάξουμε με πίστη τον εν σπηλαίω τεχθέντα Χριστό και να Του ζητήσουμε να έρθει στη καρδιά μας. Τότε θα ξέρουμε καλά ότι, κάναμε την καλύτερη επιλογή, που διαλέξαμε τον Κύριο του κόσμου να γίνει προσωπικός μας ένοικος και Κύριος. Θα ξέρουμε από σήμερα και για πάντα ότι Αυτός θα είναι δικός μας και μεις παιδιά Του.
ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΗ
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2009

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ




ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ




Μυστήριο παράξενο και παράδοξο αντικρίζω.
Βοσκών φωνές φτάνουν στ' αυτιά μου. Δεν παίζουν σήμερα με τις φλογέρες τους κάποιον τυχαίο σκοπό. Τα χείλη τους ψάλλουν ύμνο ουράνιο.
Οι άγγελοι υμνολογούν, οι αρχάγγελοι ανυμνούν, ψάλλουν τα Χερουβείμ και δοξολογούν τα Σεραφείμ. Πανηγυρίζουν όλοι, βλέποντας το Θεό στη γη και τον άνθρωπο στους ουρανούς.
Σήμερα ή Βηθλεέμ μιμήθηκε τον ουρανό: Αντί γι' αστέρια, δέχτηκε τους αγγέλους• αντί για ήλιο, δέχτηκε τον Ήλιο της δικαιοσύνης. Και μη ζητάς να μάθεις το πώς. Γιατί όπου θέλει ό Θεός, ανατρέπονται οι φυσικοί νόμοι. Εκείνος λοιπόν το θέλησε. Και το έκανε. Κατέβηκε στη γη κι έσωσε τον άνθρωπο. Όλα συνεργάστηκαν μαζί Του γι' αυτόν το σκοπό.
Σήμερα γεννιέται Αυτός που υπάρχει αιώνια, και γίνεται αυτό πού ποτέ δεν υπήρξε. Είναι Θεός και γίνεται άνθρωπος! Γίνεται άνθρωπος και πάλι Θεός μένει!
Όταν γεννήθηκε, οι Ιουδαίοι δεν δέχονταν την παράδοξη γέννηση Του: Από τη μια οι Φαρισαίοι παρερμήνευαν τα ιερά βιβλία• κι από την άλλη οι γραμματείς δίδασκαν αλλά αντί άλλων. Ό Ηρώδης πάλι, ζητούσε να βρει το νεογέννητο Βρέφος όχι για να το τιμήσει, μα για να το θανατώσει.
Ε λοιπόν, όλοι αυτοί σήμερα τρίβουν τα μάτια τους, βλέποντας το Βασιλιά τ' ουρανού να βρίσκεται στη γη μ' ανθρώπινη σάρκα, γεννημένος από παρθενική μήτρα.
Και ήρθαν οι βασιλιάδες να προσκυνήσουν τον επουράνιο Βασιλιά της δόξας.
· Ήρθαν οι στρατιώτες να υπηρετήσουν τον Αρχιστράτηγο των ουράνιων Δυνάμεων.
· Ήρθαν οι γυναίκες να προσκυνήσουν Εκείνον πού μετέβαλε τίς λύπες της γυναίκας σε χαρά.
· Ήρθαν οι παρθένες να προσκυνήσουν Εκείνον πού δημιούργησε τους μαστούς και το γάλα, και τώρα θηλάζει από Μητέρα Παρθένο.
· Ήρθαν τα νήπια να προσκυνήσουν Εκείνον πού έγινε νήπιο, για να συνθέσει δοξολογικό ύμνο «από τα στόματα των νηπίων» (Ψαλμ. 8:3).
· Ήρθαν τα παιδιά να προσκυνήσουν Εκείνον πού ή μανία του Ηρώδη τα ανέδειξε σε πρωτομάρτυρες.
· Ήρθαν οι ποιμένες να προσκυνήσουν τον καλό Ποιμένα, πού θυσίασε τη ζωή Του για χάρη των προβάτων.
· Ήρθαν οι ιερείς να προσκυνήσουν Εκείνον πού έγινε αρχιερέας όπως ό Μελχισεδέκ (Έβρ. 5:10).
· Ήρθαν οι δούλοι να προσκυνήσουν Εκείνον πού πήρε μορφή δούλου, για να μετατρέψει τη δουλεία μας σ' ελευθερία.
· Ήρθαν οι ψαράδες να προσκυνήσουν Εκείνον πού τους μετέβαλε σε «ψαράδες ανθρώπων»(Ματθ. 4:19)
· Ήρθαν οι τελώνες να προσκυνήσουν Εκείνον πού από τους τελώνες ανέδειξε ευαγγελιστή.
· Ήρθαν οι πόρνες να προσκυνήσουν Εκείνον που παρέδωσε τα πόδια του στα δάκρυα μιας πόρνης.
Κοντολογίς, ήρθαν όλοι οι αμαρτωλοί να δουν τον Αμνό του Θεού, πού σηκώνει στους ώμους Του την αμαρτία του κόσμου:
· Οι μάγοι για να Τον προσκυνήσουν
· οι ποιμένες για να Τον δοξολογήσουν
· οι τελώνες για να Τον κηρύξουν
· οι πόρνες για να Του προσφέρουν μύρα'
· ή Σαμαρείτισσα για να ξεδιψάσει•
· ή Χαναναία για να ευεργετηθεί.
Αφού λοιπόν όλοι σκιρτούν από χαρά, θέλω κι εγώ να σκιρτήσω, θέλω να χορέψω, θέλω να πανηγυρίσω. Δίχως κιθάρα, δίχως αυλό, δίχως λαμπάδες αναμμένες στα χέρια μου. Πανηγυρίζω κρατώντας, αντί γι' αυτά, τα σπάργανα του Χριστού. Αυτά είναι ή ελπίδα μου, αυτά ή ζωή μου, αυτά ή σωτηρία μου, αυτά ό αυλός μου, αυτά ή κιθάρα μου. Γι' αυτό τα 'χω μαζί μου: Για να πάρω από τη δύναμη τους δύναμη, για να φωνάξω μαζί με τους αγγέλους, «δόξα στον ύψιστο Θεό», και με τους ποιμένες, «και ειρήνη στη γη, ευλογία στους ανθρώπους» (Λουκ. 2:14).
Και ξέρετε γιατί; Γιατί Εκείνος πού προαιώνια γεννήθηκε από τον Πατέρα ανεξήγητα, γεννιέται σήμερα από παρθένα υπερφυσικά. Το πώς, το γνωρίζει ή χάρη του Αγίου Πνεύματος. Εμείς μόνο τούτο μπορούμε να πούμε: Πώς αληθινή είναι και ή ουράνια γέννηση του, αδιάψευστη είναι και ή επίγεια. Αλήθεια είναι ότι γεννήθηκε Θεός από Θεό, αλήθεια είναι και ότι γεννήθηκε άνθρωπος από παρθένα. Στον ουρανό είναι ό μόνος πού γεννήθηκε από τον Πατέρα μόνο, γιος Του μονογενής. Και στη γη είναι ό μόνος πού γεννήθηκε από την Παρθένο μόνο, γιος της μονογενής. Όπως στην περίπτωση της ουράνιας γεννήσεως Του είναι ασέβεια να σκεφτούμε μητέρα, έτσι και στην περίπτωση της επίγειας γεννήσεως Του είναι βλασφημία να υποθέσουμε πατέρα. Ό Θεός Τον γέννησε με τρόπο θεϊκό. Ή Παρθένος Τον γέννησε με τρόπο υπερφυσικό. Έτσι, ούτε ή ουράνια γέννηση Του μπορεί να εξηγηθεί, ούτε ή ενανθρώπηση Του μπορεί να ερευνηθεί. Το ότι Τον γέννησε ή Παρθένος σήμερα το γνωρίζω. Το ότι Τον γέννησε ό Θεός προαιώνια το πιστεύω. Κι έχω μάθει να τιμώ σιωπηλά τη γέννηση Του, χωρίς φιλοπερίεργες έρευνες κι ανώφελες συζητήσεις. Γιατί, σ' ό,τι άφορα το Θεό, δεν πρέπει να στέκεται κανείς στη φυσική εξέλιξη των πραγμάτων, αλλά να πιστεύει στη δύναμη Εκείνου πού κατευθύνει τα πάντα.
Τι φυσικότερο από το να γεννήσει μια παντρεμένη γυναίκα; Άλλα και Τι πιο παράδοξο από το να γεννήσει παιδί μια παρθένα, δίχως άνδρα, και να παραμείνει παρθένα;
Τι αυτό λοιπόν μπορούμε να ερευνούμε ό,τι γίνεται σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους. Ό,τι όμως συμβαίνει με τρόπο υπερφυσικό, ας το σεβόμαστε σιωπηλά. Όχι γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά γιατί είναι ανερμήνευτο.
Φόβο νιώθω μπροστά στο θείο μυστήριο.Τι να πω και Τι να λαλήσω;
Βλέπω εκείνη πού γέννησε. Βλέπω κι Εκείνον πού γεννήθηκε. Άλλα τον τρόπο της γεννήσεως δεν μπορώ να τον καταλάβω. Όπου θέλει, βλέπετε, ό Θεός, νικώνται οι φυσικοί νόμοι. Έτσι έγινε κι εδώ: Παραμερίστηκε ή φυσική τάξη και ενέργησε ή θεία θέληση.Πόσο ανέκφραστη είναι ή ευσπλαχνία του Θεού!
Ο προαιώνιος Υιός του Θεού, ό άφθαρτος και αόρατος και ασώματος, κατοίκησε μέσα στο φθαρτό και ορατό σώμα μας. Για ποιο λόγο; Να, όπως ξέρετε, εμείς οι άνθρωποι πιστεύουμε περισσότερο σ' ό,τι βλέπουμε παρά σ' ό,τι ακούμε. Στα ορατά πιστεύουμε. Στ' αόρατα όχι. Έτσι δεν πιστεύαμε στον αόρατο αληθινό Θεό, αλλά λατρεύαμε ορατά είδωλα με μορφή ανθρώπων.
Δέχτηκε λοιπόν ό Θεός να παρουσιαστεί μπροστά μας με ορατή μορφή ανθρώπου, για να διαλύσει μ' αυτόν τον τρόπο κάθε αμφιβολία για την ύπαρξη Του. Κι ύστερα, αφού μας διδάξει με την αισθητή και αναμφισβήτητη παρουσία Του, να μας οδηγήσει εύκολα στην αληθινή πίστη, στ' αόρατα και υπερφυσικά.Κατάπληξη με γεμίζει το θαύμα!
Παιδί βλέπω τον προαιώνιο Θεό!Σε φάτνη αναπαύεται, Αυτός πού έχει θρόνο τον ουρανό!Χέρια ανθρώπινα αγγίζουν τον απρόσιτο κι ασώματο!Με σπάργανα είναι σφιχτοδεμένος, Αυτός πού σπάει τα δεσμά της αμαρτίας!
Όμως... τούτο είναι το θέλημα Του: Την ατιμία να μεταβάλει σε τιμή• με δόξα να ντύσει την ευτέλεια• και την προσβολή σ' αρετή να μεταπλάσει.
Πήρε το σώμα μου. Μου προσφέρει το Πνεύμα Του. Μου χαρίζει το θησαυρό της …………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ελάτε λοιπόν να γιορτάσουμε! Ελάτε να πανηγυρίσουμε! Είναι παράξενος ό τρόπος της γιορτής -όσο παράξενος είναι κι ό λόγος της γεννήσεως του Χριστού.
Σήμερα λύθηκαν τα μακροχρόνια δεσμά.Ο διάβολος καταντροπιάστηκε.Οι δαίμονες δραπέτευσαν.Ο θάνατος καταργήθηκε.Ο παράδεισος ανοίχτηκε.Η κατάρα εξαφανίστηκε. Η αμαρτία διώχτηκε.Η πλάνη απομακρύνθηκε. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε.Το κήρυγμα της ευσέβειας ξεχύθηκε και διαδόθηκε παντού.Η βασιλεία των ουρανών μεταφυτεύθηκε στηΟι άγγελοι συνομιλούν με τους ανθρώπους.
Όλα έγιναν ένα.Γιατί;
Γιατί κατέβηκε ό Θεός στη γη κι ό άνθρωπος ανέβηκε στους ουρανούς. Κατέβηκε ό Θεός στη γη και πάλι βρίσκεται στον ουρανό. Ολόκληρος είναι στον ουρανό κι ολόκληρος στη γη. Έγινε άνθρωπος κι είναι Θεός. Είναι Θεός και πήρε σάρκα. Κρατιέται σε παρθενική αγκαλιά και στα χέρια Του κρατάει την οικουμένη.Τρέχουν κοντά Του οι μάγοι. Τρέχουμε κι εμείς. Τρέχει και τ' αστέρι για να φανερώσει τον Κύριο τ' ουρανού. Μα... κι Εκείνος τρέχει. Τρέχει προς την Αίγυπτο. Και φαίνεται βέβαια, πώς πηγαίνει εκεί για ν' αποφύγει την επιβουλή του Ηρώδη. Όμως τούτο γίνεται για να εκπληρωθούν τα προφητικά λόγια: «Την ήμερα εκείνη ό ισραηλιτικός λαός θα πάρει τρίτος, μετά τους Ασσυρίους και τους Αιγυπτίους, την ευλογία του Θεού πάνω στη γη» (Ήσ. 19:24).
………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Τι άλλο μένει να πω;Δημιουργό και φάτνη βλέπω... Βρέφος και σπάργανα... Λεχώνα παρθένα, περιφρονημένη. Φτώχεια πολλή... Ανέχεια πολλή...
Είδες όμως Τι πλούτος μέσα στη μεγάλη φτώχεια; Ό Πλούσιος έγινε φτωχός για χάρη μας. Δεν έχει ούτε κρεβάτι ούτε στρώμα. Μέσα σε ταπεινό παχνί Του έχουν αποθέσει...
Ω φτώχεια, πλούτου πηγή!Ω πλούτε αμέτρητε, κρυμμένε μες στη φτώχεια!
Μέσα στη φάτνη κείτεσαι και την οικουμένη σαλεύεις.Μέσα σε σπάργανα τυλίγεσαι και σπας τα δεσμά της αμαρτίας.
Λέξη ακόμα δεν άρθρωσες και δίδαξες στους μάγους τη θεογνωσία.
Τι να πω και Τι να λαλήσω;Να Βρέφος σπαργανωμένο!Να ή Μαρία, Μητέρα και Παρθένος μαζί!Να ό Ιωσήφ, πατέρας τάχα του Παιδιού!Εκείνη ή γυναίκα, αυτός ό άνδρας. Νόμιμες οι ονομασίες, αλλά χωρίς περιεχόμενο.
Ο Ιωσήφ μνηστεύθηκε μόνο τη Μαρία, και το Άγιο Πνεύμα την επισκίασε. Έτσι, γεμάτος απορία, δεν ήξερε Τι να υποθέσει για το Βρέφος: Να πει πώς ήταν καρπός μοιχείας, δεν τολμούσε. Να προσφέρει λόγο βλάσφημο εναντίον της Παρθένου, δεν μπορούσε. Ούτε πάλι δεχόταν το Παιδί σαν δικό του, γιατί του ήταν άγνωστο το πώς και από ποιόν γεννήθηκε.Άλλα να, πού, πάνω στη σύγχυση του, παίρνει απάντηση από τον ουρανό, με τη φωνή του αγγέλου: «Ιωσήφ, μη διστάσεις να πάρεις στο σπίτι σου τη Μαριάμ, γιατί το παιδί πού περιμένει προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα» (Ματθ. 1:20). Και φανέρωσε έτσι σ' εκείνον και σ' εμάς ότι το Άγιο Πνεύμα επισκίασε την Παρθένο.
Γιατί όμως ό Χριστός θέλησε να γεννηθεί από παρθένα, αφήνοντας αβλαβή την παρθενία της;
Να γιατί:Κάποτε ό διάβολος εξαπάτησε την παρθένα Εύα. Τώρα ό άγγελος έφερε το λυτρωτικό μήνυμα στην Παρθένο Μαριάμ.Κάποτε ή Εύα ξεστόμισε λόγο, πού έγινε αιτία θανάτου. Τώρα ή Μαρία γέννησε το Λόγο, πού έγινε αιτία αιώνιας ζωής.
Ο λόγος της Εύας έδειξε το δέντρο, πού έβγαλε τον Αδάμ από τον παράδεισο.Ο Λόγος της Μαρίας έδειξε το Σταυρό, πού έβαλε τον Αδάμ πάλι στον παράδεισο.
Σ' αυτόν λοιπόν, το Λόγο του Θεού και Υιό της Παρθένου, πού άνοιξε δρόμο μέσα σε τόπο αδιάβατο, ας αναπέμψουμε δοξολογία μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα στους αιώνες των αιώνων.