Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026

Κυριακή ΙΓ’ Λουκά

  Ιησούς Χριστός: 

η μοναδική μας αγάπη

Δεκάτη Τρίτη Κυριακή του Λουκά, αγαπητοί, σήμερα. Ο Χριστός μας πήγαινε στην Ιερουσαλήμ για να σταυρωθεί και να πεθάνει. Του φέραν παιδάκια στο δρόμο, και τα ευλόγησε, και χάρηκε η ψυχή Του, και είπε πως έτσι πρέπει να γίνωμε όλοι, σαν τα παιδιά, με αφέλεια, με εμπιστοσύνη, ταπείνωση και αγάπη, για να μπούμε στη Βασιλεία Του.

Και στη συνέχεια ένας ακροατής επίσημος, ένας άρχοντας της Συναγωγής, καθώς άκουσε για τη Βασιλεία, ήλθε ο πόθος μέσα του για την αιώνια ζωή, και ρώτησε τον Χριστό λέγοντάς Του: «Διδάσκαλε αγαθέ, τι να κάνω για να κερδίσω την αιώνια ζωή;». Και ο Κύριος του είπε: «Μην με λες αγαθόν, - γιατί Τον εξελάμβανε ως άνθρωπο – γιατί ένας είναι αγαθός, μονάχα ο Θεός». Και στη συνέχεια του συμπληρώνει: «Τις εντολές γνωρίζεις, να μη μοιχεύσεις, να μη φονεύσεις, να μην κλέψεις, να μην ψευδομαρτυρήσεις, και να τιμάς τον πατέρα σου και τη μητέρα σου».

Και κείνος, τότε, απορημένος και παραξενεμένος, γύρισε και είπε στο Χριστό μας: «Όλα αυτά, Κύριε, από παιδάκι τα έχω τηρήσει…». Ήταν σπουδαίος άνθρωπος αυτός, ήτανε αγωνιστής. Σε άλλο Ευαγγέλιο λέει ότι ο Χριστός τον κοίταξε και τον αγάπησε.

Και στη συνέχεια του είπε: «Ένα, τότε, σου λείπει να τα πωλήσεις όλα όσα έχεις, να τα δώσεις στους φτωχούς, να με ακολουθήσεις και θα βρεις θησαυρό στους ουρανούς». Εκείνος ο άνθρωπος είχε αρνηθεί κάθε κακό. Του έλειπε, όμως ένα: «Το πλήρωμα του Νόμου», η αγάπη, και μάλιστα η έμπρακτη. Του το προτείνει ο Κύριος, και ίσως έβλεπε και ένα μέλλοντα Απόστολο σ’ αυτόν τον σπουδαίο άρχοντα της Συναγωγής.

Μόλις του είπε ο Χριστός να τα πωλήσει και τα λοιπά, εκείνος λυπήθηκε πάρα πολύ! Γιατί ήταν πλούσιος και ήταν κολλημένη η ψυχή του στα αγαθά. Παρότι τήρησε το Νόμο, δεν έκαμε το «πλήρωμα του Νόμου», δεν ελευθερώθηκε η ψυχή του από τους επίγειους δεσμούς. Και ο Κύριος έβγαλε ένα συμπέρασμα, πως «δύσκολα αυτοί που έχουν τα χρήματα μπορούν να μπούνε στη Βασιλεία. Και είναι πιο εύκολο να μπει μια γκαμήλα στη μικρή τρύπα που ανοίγει η βελόνα στα υφάσματα, παρά να μπει πλούσιος στη Βασιλεία του Θεού».

Και τότε οι ακροαταί και οι Μαθηταί Του είπαν: «Ποιος μπορεί να σωθεί;». κι αυτό λέει πολλά, διότι κάθε άνθρωπος έχει φιλαργυρία, είτε γενική, είτε ειδική, κι έχει και προσκολλήσεις. Κι αν ένας πλούσιος χωρίς να κλέψει, - το πε παραπάνω – έχει αποκτήσει αγαθά, που σημαίνει ότι αυτό είναι ευλογία Θεού, δεν μπορεί να σωθεί, πως ένα φτωχός, που προσπαθεί να βγάλει το ψωμί του και κάνει τόσα, θα μπορέσει να σωθεί; Και ο Κύριος τους είπε ότι: «Καλά λέτε. Να ξέρετε ένα πράμα όμως, ότι αυτά που δεν μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι, τα κάνει ο Θεός.

Και πραγματικά, όταν ο άνθρωπος δείξει καλή διάθεση, εμπιστοσύνη στο Θεό, και προσπαθήσει λιγάκι, ή τουλάχιστον ανοίξει την ψυχή του, τότε ο Κύριος κάμει τα υπόλοιπα. Από μας περιμένει την καλή και αγαθή προαίρεση και τη μικρή προσπάθεια. Και Κείνος τελειοποιεί τα υπόλοιπα, διότι στην Εκκλησία μας γίνεται το απίστευτο και το ακατόρθωτο, αρκεί εμείς, σαν παιδάκια του Χριστού, να δείξομε εμπιστοσύνη στον Κύριο και να προσπαθήσουμε να τηρήσουμε τις Εντολές Του, με τη δική Του δύναμη και Χάρη, διότι και πλούσιοι εσώθηκαν στην Καινή Διαθήκη και στην Εκκλησία, όπως ο αρχιτελώνης Ζακχαίος τον οποίον βοήθησε και τον φώτισε ο Θεός. Εκείνος, όμως αναζητούσε να ιδεί τον Ιησού ποιος είναι, να Τον γνωρίσει. Και ο Ιησούς
τον έσωσε.

Μακάρι κι η δική μας ψυχή, αγαπητοί αναγνώσται, να έχει μοναδική αγάπη το Χριστό, και να μην προσκολλάται στα επίγεια και υλικά μεγέθη και αγαθά. Τότε και εδώ θα περάσει καλά, και στην αιώνια ζωή θα βρει το Χριστό και θα Τον έχει πάντοτε.   

Πηγή: † Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη (2009). ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, ΤΟΜΟΣ Β΄, Από την Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, Λευκωσία: Περιοδικό «Ακτή», σελ.167-169.

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

ΕΙΣΟΔΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 


Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου είναι μια σημαντική θεομητορική εορτή, την οποία εορτάζουν με σεβασμό και λαμπρότητα οι ορθόδοξοι πιστοί σε όλο τον κόσμο. Καθιερώθηκε γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ με βάση την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. Κατ’ αυτήν εορτάζεται το γεγονός της εισόδου της Παναγίας μας στο Ναό του Σολομώντος, όταν ήταν τριών ετών.

Βεβαίως δεν υπάρχουν βιβλικές μαρτυρίες για το γεγονός αυτό. Πληροφορίες αντλούμε από την παράδοση της Εκκλησίας μας, η οποία διέσωσε πάμπολλα γεγονότα, τα οποία δεν ιστορούνται στα Ιερά Ευαγγέλια. Επί τη ευκαιρία θα θέλαμε να τονίσουμε για μια ακόμα φορά πως τα Ευαγγέλια δεν είναι ιστορικά κείμενα με την αυστηρή έννοια του όρου, αλλά είναι κατά κύριο λόγο ιεραποστολικά κείμενα, τα οποία γράφηκαν για να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες ιεραποστολικές και ποιμαντικές ανάγκες της αρχαίας Εκκλησίας. Έτσι, λοιπόν, έμεινε έξω από τις ευαγγελικές διηγήσεις το μεγαλύτερο μέρος της επί γης παρουσίας του Κυρίου και της ζωής των άλλων ιερών προσώπων, που σχετίζονται με το έργο της σωτηρίας. Αντίθετα, μέρος αυτών των πληροφοριών διέσωσε η Ιερά Παράδοση, η οποία είναι, όπως γνωρίζουμε, ισόκυρη με την αγία Γραφή.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την Ιερά Παράδοση, οι γονείς της Θεοτόκου Ιωακείμ και Άννα ήταν άνθρωποι ευσεβείς και δίκαιοι. Ανήκαν στη μικρή εκείνη μερίδα των πιστών και ευσεβών Ιουδαίων, οι οποίοι περίμεναν εναγωνίως  την έλευση του Μεσσία. Πάσχιζαν οι ευλαβείς αυτοί άνθρωποι να αποκτήσουν παιδιά, ελπίζοντας πως από τους απογόνους τους θα γεννιόταν ο Μεσσίας.

Οι γονείς της Θεοτόκου ζούσαν με την προσδοκία της τεκνογονίας, όμως δυστυχώς, ήταν άτεκνοι. Είκοσι ολόκληρα χρόνια επιχειρούσαν να τεκνοποιήσουν χωρίς αποτέλεσμα. Το όνειδος της ατεκνίας και η κατάσταση της μοναξιάς δημιουργούσαν στην ψυχή τους αφόρητη πικρία. Όμως δεν έχασαν την πίστη τους στο Θεό ούτε στιγμή. Είχαν την πεποίθηση πως ο Θεός είναι ο χορηγός όλων των αγαθών και κύρια της τεκνογονίας. Η ζωή τους κυλούσε με προσευχή, νηστεία και έντονη προσδοκία, ότι ο Θεός θα άκουγε τις ικεσίες τους και θα τους ελεούσε εν τέλει.

Πράγματι, ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές τους. Άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε στην Αγία Άννα και της ανήγγειλε το ευχάριστο γεγονός, ότι θα γίνει μητέρα. Το γηραιό ζευγάρι απέκτησε επί τέλους κλήρα. Η ευσεβής γηραιά Άννα γέννησε ένα χαριτωμένο κορίτσι, το οποίο ονόμασαν Μαρία (εβραϊκά Μαριάμ), που σημαίνει Κυρία. Την ανέλπιστη χαρά τους εξέφρασαν με αίνους και ευχαριστίες στο Θεό. Θεώρησαν το νεογέννητο βρέφος ως δικό Του δώρο και γι’ αυτό, από την πρώτη στιγμή, το αφιέρωσαν με όλη τους την ψυχή σ’ Αυτόν

Η μικρή Μαρία από βρέφος ήταν στολισμένη με χάριτες και ιδιότητες λογικά ανεξήγητες. Φάνηκε από τότε πως ήταν ξεχωρισμένη από το Θεό να υπηρετήσει το σχέδιο της σωτηρίας του κόσμου. Η σύνεση, η  πραότητα, η ταπείνωση και η υπακοή Της κατέπλησσε τους γονείς Της και τον κοινωνικό τους περίγυρο.

Όταν η Μαρία έγινε τριών ετών, οι ευσεβείς γονείς της αποφάσισαν να  πραγματοποιήσουν την υπόσχεσή τους προς το Θεό, να Του προσφέρουν ως δώρο την αγαπημένη τους θυγατέρα. Άλλωστε, όπως λέει η παράδοση, βρισκόταν σε τέτοια προχωρημένη ηλικία και οι δυο τους, ώστε δεν μπορούσαν πια να φροντίσουν τη μικρή Μαρία. Έτσι όδευσαν προς το Ναό του Κυρίου στην Ιερουσαλήμ. Εκεί συνάντησαν το συγγενή τους ιερέα Ζαχαρία, πατέρα του Ιωάννου του Προδρόμου, ο οποίος ήταν άτεκνος και αυτός ως τότε. Υπηρετούσε με φόβο Θεού το ιερό και προσευχόταν αδιάκοπα να τον ελεήσει ο Θεός και να αποκτήσει και αυτός παιδί με την αγαπημένη του σύζυγο Ελισάβετ.

Η άφιξή τους στον περικαλλή Ναό γέμισε την ψυχή τους με κατάνυξη και ευλάβεια. Πατούσαν τον ιερό χώρο, όπου η παρουσία του Κυρίου ήταν αισθητή. Οι Ιουδαίοι πίστευαν πως ο Ναός ήταν η κατοικία του Θεού και θρόνος του τα Άγια των Αγίων, γι’ αυτό το διαμέρισμα εκείνο θεωρείτο χώρος δέους και τρόμου. Κανένας δεν έμπαινε εκεί, παρά μονάχα ο αρχιερέας του έτους μια φορά το χρόνο, την ημέρα του Εξιλασμού, για να θυμιάσει, ανυπόδητος, ασκεπής και με ένα λιτό χιτώνα.

Ο ιερέας Ζαχαρίας τους υποδέχτηκε σε κάποια από τις μεγάλες πύλες της μεγάλης αυλής. Ο λαός δεν επιτρεπόταν να εισέλθει στο Ναό. Μόνο ο αρχιερέας, οι ιερείς και λευίτες εισέρχονταν στον πρόναο και τα Άγια, για να προσφέρουν τις καθιερωμένες από το Μωυσή θυσίες και να επιτελέσουν τις τελετουργίες. Ο λαός στεκόταν στην ευρύχωρη αυλή και στις απειράριθμες παρακείμενες στοές, όπου παρακολουθούσε τις θυσίες, τις προσευχές και τις άλλες διάφορες τελετές των ιερέων.

Με έκπληξη και θαυμασμό παρατήρησαν πως η μικρή Μαρία όχι μόνο δεν έφερε κάποια αντίσταση, όπως ήταν φυσικό, να αποχωριστεί τους γονείς της, αλλά με χαρά ακολούθησε τον σεβάσμιο Ζαχαρία στο Ναό του Κυρίου. Η χάρις του Θεού είχε σκεπάσει κάθε φυσική Της αντίδραση, την είχε καταστήσει ήδη πολύτιμο σκεύος εκλογής. Η παμπάλαια χριστιανική παράδοση αναφέρει πως ο γέρων Ζαχαρίας, κατά θείαν έμπνευση, οδήγησε τη Μαρία στα Άγια των Αγίων. Εκεί, στο ιερότατο, θεοσκότεινο και απρόσιτο διαμέρισμα του Ναού εισήλθε για να περάσει τα παιδικά Της χρόνια αμόλυντη από την ανθρώπινη αμαρτία, ως πολύτιμος θησαυρός σε ασφαλές θησαυροφυλάκιο!

Οι συνθήκες ζωής στο χώρο εκείνο ήταν λίαν δυσμενείς για ένα κοινό θνητό. Όπως είπαμε, βασίλευε πυκνό σκοτάδι και η είσοδος οποιουδήποτε ήταν αυστηρά απαγορευμένη, για τη χορήγηση τροφής. Όμως η μικρή Μαρία δεν ήταν μια οποιαδήποτε κοινή θνητή. Είχε κληθεί από τη γαστέρα της μητέρας Της να γίνει η μητέρα του Θεού. Ο αφιλόξενος χώρος του άδυτου του Ναού μεταβλήθηκε για χάρη Της σε παραδείσιο περιβάλλον. Ουράνιο άκτιστο φως, που μόνο Αυτή έβλεπε, φώτιζε άπλετα και εκτυφλωτικά το χώρο. Άγγελοι του Θεού βρίσκονταν αδιάκοπα κοντά Της και της κρατούσαν συντροφιά. Άλλοι άγγελοι της κουβαλούσαν μυστική ουράνια τροφή και άλλοι την υπηρετούσαν.

Αυτό κράτησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια, μέχρι την ηλικία των δεκαπέντε χρόνων Της. Τότε ο Ζαχαρίας μαζί με άλλους σεβάσμιους και ευλαβείς ιερείς του Ναού αποφάσισαν να βγάλουν τη Μαρία από τα Άγια των Αγίων και να την οδηγήσουν στον κόσμο. Για προστασία την αρραβώνιασαν με τον ευσεβή και μεστό ηλικίας Ιωσήφ, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, διατελούσε σε χηρεία και είχε την προστασία παιδιών του από την πρώτη γυναίκα του. Εγκαταστάθηκαν στην όμορφη και ήσυχη κώμη Ναζαρέτ, όπου εκεί λίγο καιρό αργότερα έγινε ο άγιος Ευαγγελισμός Της.

Η μεγάλη και παγκόσμια θεομητορική εορτή των Εισοδίων εορτάζεται λαμπρά από την Εκκλησία μας. Οι ιερές ακολουθίες έχουν πανηγυρικό χαρακτήρα. Μεγάλοι υμνογράφοι, συνέθεσαν ύμνους μεγάλης ποιητικής και θεολογικής αξίας. «Χαίρει ο ουρανός και η γη τον ουρανόν τον νοητόν πορευόμενον ορώντες εις θείον οίκον ανατραφήναι σεπτώς» αναφέρει ένας ύμνος. Οι πιστοί κατακλύζουμε τους ναούς και τιμούμε την Αειπάρθενο, η Οποία έγινε αιτία της σωτηρίας μας και μας σκεπάζει κάτω από τις αέναες προσευχές Της στον Υιό Της και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό.

  

 

 

 

Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026

 

Κυριακή Η’ Λουκά: Ο Καλός Σαμαρείτης

† Μακαριστός Μητροπολίτης Σουρόζ Αντώνιος Bloom

 

Θέλω να προσέξετε δυο ή τρία πράγματα από την παραβολή του σημερινού Ευαγγελίου.

Εκεί λέγεται ότι κάποιος άνθρωπος πήγε από τα Ιεροσόλυμα στην Ιεριχώ. Στην Παλαιά Διαθήκη η Ιερουσαλήμ ήταν ο τόπος, όπου ζει ο Θεός, όπου προσκυνήθηκε, όπου Του προσεύχονταν οι άνθρωποι. Εκείνος ο άνθρωπος ήταν στο δρόμο κάτω στην κοιλάδα. Από το βουνό, με θέα στον ουρανό, κατέβηκε εκεί, όπου περνάει η απλή ανθρώπινη ζωή.

Σ΄αυτό το δρόμο τον έπιασαν ληστές, πήρανε τα ρούχα του, τον χτύπησαν και τον άφησαν μισοπεθαμένο στο δρόμο. Πέρασαν τρεις άνθρωποι, ο ένας μετά τον άλλο. Και οι τρείς ήρθαν από εκεί, όπου ζει ο Θεός. Και οι τρεις προσκύνησαν τον Θεό και έκαναν τις προσευχές τους. Οι δύο από τους τρεις προσπέρασαν τον πληγωμένο. Στο Ευαγγέλιο λέγεται καθαρά, ότι ο ιερέας απλά τον προσπέρασε χωρίς να του δώσει σημασία. Ήταν ένας άνθρωπος καλά εξασφαλισμένος. Δεν μπορεί να τον αγγίξει – έτσι τουλάχιστον νόμιζε- η ανθρώπινη ανάγκη. Δεν είχε καταλάβει τίποτα από τις προσευχές που διάβαζε προς το Θεό, ο οποίος είναι η ίδια η Αγάπη. Μετά προσπέρασε ο επόμενος, ένας λευίτης, δηλαδή ένας άνθρωπος που γνωρίζει την Αγία Γραφή, αλλά, όπως φαίνεται, δεν γνώρισε τον Θεό. Πλησίασε το μισοπεθαμένο, τον κοίταξε μια στιγμή και μετά συνέχισε τον δρόμο του. Ο νους του ήταν απασχολημένος με ψηλότερα πράγματα από μια ανθρώπινη ζωή ή το πάθος ενός ανθρώπου.

Και τέλος πάντων ήρθε ένας άνθρωπος που τον περιφρονούσαν οι εβραίοι απλά για την ύπαρξή του. Όχι εξαιτίας κάποιων προσωπικών, ηθικών ή άλλων αδυναμιών, αλλά απλά γιατί ήταν Σαμαρείτης – ένας απόβλητος. Αυτός σταμάτησε, όταν είδε τον πληγωμένο, γιατί ήξερε τι σημαίνει να είσαι απόβλητος, να είσαι μόνος, πώς νιώθεις όταν σε προσπερνάνε με περιφρόνηση. Έσκυψε επάνω στον πληγωμένο και έκανε ό,τι μπορούσε για να ανακουφίσει τον πόνο του. Τον έφερε σ΄ένα ήσυχο μέρος, όπου μπορεί να αναρρώσει. Όλα τα έξοδα τα ανέλαβε αυτός. Όχι μόνο τα έξοδα για τον πανδοχέα, για να φροντίζει τον πληγωμένο, αλλά ξόδεψε το δικό του καιρό, την δική του φροντίδα και τη δική του καρδιά. Τον φρόντισε με όλους αυτούς τους δυνατούς τρόπους, με τους οποίους και εμείς μπορούμε να φροντίζουμε τους ανθρώπους γύρω μας.

Σήμερα κι εμείς περάσαμε όλο το πρωί στην παρουσία του Θεού, εκεί, όπου είναι παρών. Ακούσαμε πώς η φωνή Του μας μίλησε για την αγάπη. Ομολογήσαμε ότι πιστεύουμε σ΄αυτό το Θεό, ο οποίος είναι η ίδια η αγάπη, τον Θεό που παρέδωσε στο θάνατο τον Μονογενή Του Υιό για να μπορεί ο καθένας από μας – όχι μόνο σαν ομάδα, όλοι μαζί, αλλά ο καθένας από μας – να αποκτήσει την σωτηρία. Σε λίγο θα φύγουμε από το ναό. Στη διάρκεια της ερχόμενης βδομάδας, ή μέχρι να ‘ρθούμε ξανά στην εκκλησία, θα συναντήσουμε πολλούς ανθρώπους. Θα τους φερθούμε όπως ο ιερέας ή ο λευίτης στην παραβολή; Θα φύγουμε από εδώ, σκεπτόμενοι όλα όσα έχουμε ακούσει και μάθει σήμερα, συγκινημένοι και χαρούμενοι και θα προσπεράσουμε καθέναν που θα βρεθεί στο δρόμο μας, γιατί φοβόμαστε ότι τα προβλήματά τους μπορούν να μας στερούν την ησυχία ή να οδηγήσουν το νου και την καρδιά μας μακριά από το θαύμα της συνάντησης με τον Θεό, από την παρουσία Του; Αν φερθούμε έτσι, τότε λίγο έχουμε καταλάβει (ή ίσως καθόλου) το Ευαγγέλιο, τον Χριστό και τον Θεό.

Και αν αναρωτηθούμε, όπως ο νεαρός ή ο νομοδιδάσκαλος: “Ποιος είναι ο πλησίον μου;“, η απάντηση του Χριστού είναι απλή: Αυτός, για τον οποίον πρέπει να είμαι πρόθυμος να παραμερίσω τα βαθιά συναισθήματα στην καρδιά μου και τις ψηλότερες σκέψεις, είναι ο καθένας. Κάθε άνθρωπος που χρειάζεται την βοήθειά σου, σε κάθε επίπεδο, έστω να του δώσεις απλά λίγο φαΐ ή ένα μέρος να κοιμηθεί, έστω να τον ακούσεις προσεκτικά ή να τον φροντίσεις θερμά ή να είσαι απλά φιλικός μαζί του.

Αν όμως, κάποια μέρα (αυτή η μέρα μπορεί να μην έρθει ποτέ, αλλά μπορεί να έρθει και κάθε στιγμή) απαιτηθεί από μας κάτι πιο μεγάλο, τότε πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αγαπάμε τον πλησίον μας, όπως μας το μαθαίνει ο Χριστός: πρόθυμοι να δώσουμε τη ζωή μας γι ᾽αυτόν. Το να δίνει κανείς τη ζωή του δεν σημαίνει να πεθάνει, αλλά να δώσει κάθε μέρα την φροντίδα σε όλους όσοι την χρειάζονται. Οι λυπημένοι χρειάζονται παρηγορία, οι χαμένοι στήριγμα, οι πεινασμένοι φαγητό, οι άστεγοι ρούχα, οι μπερδεμένοι μια λέξη που προέρχεται από εκείνη την πίστη, την οποία αντλούμε εδώ στην Εκκλησία και η οποία είναι η ζωή μας.

Ας φύγουμε από εδώ έχοντας στο νου μας αυτή την παραβολή. Όχι σαν ένα από τα πιο όμορφα διηγήματα που μας είπε ο Χριστός, αλλά σαν την άμεση οδό στην οποία μας καλεί ο Χριστός. Η παραβολή μας μαθαίνει πώς πρέπει να φερόμαστε ο ένας στον άλλον, τι προσεκτικά πρέπει να κοιτάζουμε γύρω μας, ξέροντας, ότι και μια μικρή τρυφερή κίνηση, μια θερμή λέξη, μια προσεκτική χειρονομία μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου που ζει μέσα στη μοναξιά. Ας μας βοηθήσει ο Θεός να γίνουμε όμοιοι του Καλού Σαμαρείτη σε κάθε επίπεδο της ζωής και σε σχέση με όλους τους ανθρώπους.

Αμήν.

Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026

ΣΥΝΑΞΙΣ ΤΩΝ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ

 

Στις 8 Νοεμβρίου η Εκκλησία μας γιορτάζει τη Σύναξη των Αρχαγγέλων, μια ιδιαίτερη ημέρα για τη Χριστιανική ζωή. Πριν δούμε τι σημαίνει αυτή τη «Σύναξη των Αρχαγγέλων» είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η έννοια «Αρχάγγελος» παραπέμπει σε ανώτατης εξελικτικής βαθμίδας, νοήμονα και ενσυνείδητα πνευματικά όντα, τα οποία αντιστοιχούν σε Κοσμικούς Νόμους και Ποιότητες, ενσαρκώνουν Κοσμικές Λειτουργίες και αποτελούν άμεσους «συνεργάτες» του Θεού, διαχειριστές του Θείου Σχεδίου, Πολεμιστές του Καλού, Προστάτες, Καθοδηγητές, Θεραπευτές και Ευεργέτες των ανθρώπων και όλων των όντων. Οι Αρχαγγελικές Υπάρξεις ενσαρκώνουν συγκεκριμένους τύπους κοσμικών ενεργειών και ποιοτήτων.

 

Γιατί ονομάζεται Ταξιάρχης;

Ο κάθε Αρχάγγελος είναι επιφορτισμένος με συγκεκριμένο Έργο και για την υλοποίησή του διοικεί –έχοντας ως βοηθούς του–ολόκληρη «ταξιαρχία» αγγέλων (επίσης ενσυνείδητων υπάρξεων, συγκεκριμένων ιδιοτήτων και ποιοτήτων, ταγμένων στην υπηρεσία του Θεού), γι’ αυτό και ονομάζεται και Ταξιάρχης. Η Αγία Γραφή δίνει σαφή και ακράδαντη μαρτυρία ότι οι άγγελοι ακαταπαύστως επικοινωνούν με τον κόσμο.


Η σύναξη των Αρχαγγέλων

Ο Mιχαήλ είναι ο πιο ένδοξος και λαμπρός ταξιάρχης των ασωμάτων Δυνάμεων. Πολλές είναι οι επεμβάσεις και οι ευεργεσίες του τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, όσο και στη Καινή Διαθήκη. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ εμφανίστηκε στον Πατριάρχη Αβραάμ κατά τη θυσία του Ισαάκ. Έπειτα στον Λωτ, όταν τον λύτρωσε μαζί με την οικογένειά του από την καταστροφή των Σοδόμων. Μετά παρουσιάστηκε στον Πατριάρχη Ιακώβ, όταν τον λύτρωσε από τα φονικά χέρια του αδερφού του Hσαύ. Αυτός προπορεύονταν μπροστά από τους Ισραηλίτες όταν ελευθερώθηκαν από τη σκλαβιά των Αιγυπτίων, με τη μορφή νεφέλης την ημέρα και φωτιάς τη νύχτα, τους έδειχνε το δρόμο προς τη γη της Επαγγελίας. Αυτός παρουσιάστηκε στον μάντη Bαλαάμ, όταν εκείνος ήθελε να καταραστεί τον Ισραηλιτικό λαό για να μη συνεχίσει το δρόμο προς τη Χαναάν. Αυτός παρουσιάστηκε και στον Ιησού του Nαυή απαντώντας του «Eγώ αρχιστράτηγος Kυρίου νυνί παραγέγονα».

 

Είναι γνωστό και το θαύμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ στους Κολοσσούς της Φρυγίας. Στην περιοχή των Κολοσσών είχε αναβλύσει πηγή με αγιασμένο νερό που θεράπευε κάθε αρρώστια. Εκεί χτίστηκε ναός στο όνομα του Αρχάγγελου Μιχαήλ.  Οι ειδωλολάτρες στράφηκαν εναντίον του ιερέα του ναού, τον οποίο όμως προστάτευσε ο Αρχάγγελος και σώθηκε. Οι ειδωλολάτρες δοκίμασαν τότε να εκτρέψουν το ρου ενός ποταμού για να πνίξουν τον ιερέα και να καταστρέψουν το ναό. Τότε ο Αρχάγγελος Μιχαήλ επενέβη και με τη ρομφαία του έσκισε στα δυο τη γη και τα νερά χωνεύθηκαν μέσα. Έως σήμερα τα νερά των ποταμών χωνεύονται, γι’ αυτό και το μέρος ονομάστηκε Χώναι.

Όταν ο Εωσφόρος λόγω της υπερηφάνειας του εξεγέρθηκε κατά του Θεού, θέλησε να βάλει τον θρόνο του στον ουρανό και να γίνει όμοιος με το Θεό. Τον ακολούθησε ένα τάγμα Αγγέλων, το οποίο και αυτό αποσκίρτησε από το Θεό εξαιτίας της υπερηφάνειας του. Τότε εξέπεσαν και διώχτηκαν από τον ουρανό μαζί με τον αρχηγό τους τον Διάβολο. Και έγιναν όλοι τους σκοτεινοί αντί φωτεινοί. Δαίμονες αντί Άγγελοι.

Τότε ο μέγας αυτός αρχάγγελος Μιχαήλ, βλέποντας την ελεεινή έκπτωση των Αγγέλων , κατάλαβε την αιτία της πτώσης τους, και για αυτό με την υποταγή και την ταπείνωση την οποία έδειξε στο Δεσπότη Θεό, διεφύλαξε τόσον τη δική του δόξα και λαμπρότητα, όσο και την δόξα των άλλων Αγγελικών ταγμάτων. Για την υποταγή του και την ταπείνωση αυτή, διορίστηκε από το Θεό Παντοκράτορα να είναι ο πρώτος των Αγγελικών τάξεων.

 

Κατά την περίοδο εκείνη ο αρχάγγελος Μιχαήλ συγκέντρωσε και ένωσε τις τάξεις των Αγγέλων, και φώναξε σ’ αυτούς το “Πρόσχωμεν. Ήτοι ας προσέξωμεν και ας εννοήσωμεν, τι έπαθον ούτοι οι εκπεσόντες δαίμονες διά την υπερηφανίαν τους, οίτινες προ ολίγου ήτον μαζί με ημάς Άγγελοι. Kαι ας στοχασθώμεν τι μεν είναι ο Θεός, τι δε είναι ο Άγγελος. O μεν γαρ Θεός, είναι Δεσπότης και Δημιουργός ημών των Aγγέλων. Hμείς δε οι Άγγελοι, είμεθα δούλοι και κτίσματα του Θεού”. Και έτσι ύμνησε και δόξασε τον Θεό Παντοκράτορα, αναφωνώντας εκείνον τον θείο και αγγελικό ύμνο με όλους τους Αγγέλους, «Άγιος, Άγιος, Άγιος Kύριος Σαβαώθ, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτού».

 

Αυτή λοιπόν τη σύναξη των αγγέλων εορτάζουμε στις 8 Νοεμβρίου.

 

Η Ιερά Παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας μάς διδάσκει τα ονόματα των επτά αρχηγών των αγγελικών δυνάμεων: Μιχαήλ, Γαβριήλ, Ραφαήλ, Ουριήλ, Σαλαθιήλ, Ιεγουδιήλ και Βαραχιήλ (ενίοτε συμπληρώνεται και ένας όγδοος, ο Ιερεμιήλ).

«Μιχαήλ» στην Εβραϊκή γλώσσα σημαίνει «ποιος είναι όμοιος με τον Θεό;» (τις ως ο Θεός ημών;). Ο άγιος Αρχάγγελος Μιχαήλ απεικονίστηκε ήδη από τους πρώτους χριστιανούς ως στρατηγός, ο οποίος κρατάει στο δεξί χέρι του δόρυ, με το οποίο επιτίθεται στον Εωσφόρο, τον Σατανά, και στο αριστερό του χέρι κρατά ένα πράσινο κλαδί φοίνικα.

Στην κορυφή του δόρατος υπάρχει μια λινή κορδέλα με κόκκινο σταυρό. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ θεωρείται ως ο φρουρός της Ορθοδόξου πίστεως, ο οποίος μάχεται κατά των αιρέσεων. Μιχαήλ – Το όνομά του σημαίνει «Που Μοιάζει του Θεού». Αρχάγγελος του Ελέους και της Μετάνοιας, Ηγέτης του Τάγματος των Αρχαγγέλων και Αγγέλων, συχνά εμφανίζεται ως Στρατηγός των Αγγελικών στρατιών ενάντια στο κακό. Ένας πολυαγαπημένος Αρχάγγελος, όχι μόνο από τους Εβραίους και Χριστιανούς, μα και από τους Μουσουλμάνους. Συχνά στις Γραφές αναφέρεται ότι είναι ένα Χερουβείμ, αλλού πάλι ότι είναι Ηγέτης των Μαλακείμ & Ταρσισείμ ή των Εξουσιαστών.

 

Γαβριήλ, ο άνθρωπος του Θεού

«Γαβριήλ» σημαίνει «Άνθρωπος του Θεού», η «ισχύς του Θεού». Είναι ο αγγελιαφόρος των μυστηρίων του Θεού, ιδιαιτέρως δε της Ενσάρκωσης του Θεού και όλων των σχετικών με αυτήν μυστηρίων. Απεικονίζεται συνήθως κρατώντας στο δεξί χέρι του φανάρι με φωτισμένη λαμπάδα και στο αριστερό του χέρι έναν καθρέφτη από πράσινο ίασπη. Ο καθρέφτης σηματοδοτεί τη σοφία του Θεού ως ένα κρυμμένο μυστήριο.

 

Θεός ο Θεραπευτής

«Ραφαήλ» σημαίνει «Θεία θεραπεία» ή «Θεός ο θεραπευτής». Ο Ραφαήλ απεικονίζεται να οδηγεί με το δεξί χέρι του τον Τωβίτ (ο οποίος κρατάει ένα ψάρι αλιευμένο στον Τίγρη ποταμό) και με το αριστερό μια αλαβάστρινη ιατρική θήκη.

 

«Ουριήλ» σημαίνει «Πυρ του Θεού», ή «Φως του Θεού». Απεικονίζεται να κρατάει ένα σπαθί κατά των Περσών στο δεξί χέρι του και μια πύρινη φλόγα στο αριστερό.

«Σαλαθιήλ» σημαίνει «πρεσβευτής προς τον Θεό». Απεικονίζεται με χαμηλωμένο το πρόσωπο και τα μάτια του, κρατώντας τα χέρια του στο στήθος σε στάση προσευχής.

«Ιεγουδιήλ» σημαίνει «αυτός που δοξάζει τον Θεό». Απεικονίζεται με χρυσό στεφάνι στο δεξί του χέρι και τριπλό μαστίγιο στο αριστερό.

«Βαραχιήλ» σημαίνει «Ευλογία του Θεού». Απεικονίζεται να κρατά στο χέρι του λευκό τριαντάφυλλο κοντά στο στήθος του.

«Ιερεμήλ» σημαίνει «εξύμνηση του Θεού». Τιμάται ως εμπνευστής υψηλών σκέψεων, που ανυψώνουν τον άνθρωπο προς τον Θεό.


https://www.christianityart.gr/blogs/blog

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026

Αποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Νοεμβρίου

 

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Νοεμβρίου 2026, Τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων (Α΄Κορ. ιβ΄ 27 – ιγ΄ 8)

Ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐστε σῶμα Χρι­­στοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους. Καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον δι­δασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, εἶτα χαρίσματα ἰαμάτων, ἀντιλήψεις, κυβερ­νήσεις, γένη γλωσσῶν. μὴ πάντες ἀπόστολοι; μὴ πάντες προ­φῆται; μὴ πάντες διδάσκαλοι; μὴ πάν­τες δυνάμεις; μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων; μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσι; μὴ πάντες διερμηνεύουσι; ζη­λοῦτε δὲ τὰ χαρίσματα τὰ κρείττονα. καὶ ἔτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δεί­κνυμι. Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀν­θρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀ­γά­πην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάν­τα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη με­θιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσομαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρη­­στεύεται, ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ, ἡ ἀ­γάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ· πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει. ἡ ἀ­γάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει.

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Τὸ πολυτιμότερο χάρισμα
Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς σημερινῆς Κυριακῆς ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ, τὴ μνήμη τῶν ὁποίων ἑορτάζουμε. Περιλαμβάνει ἕνα τμῆμα τοῦ θαυμάσιου ὕμνου τῆς ἀγάπης, ποὺ συνέταξε ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολή του. Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος ἀναφέρει στὴν ἀρχὴ τὰ ποικίλα χαρίσματα, τὰ ὁποῖα διανέμει ὁ Θεὸς στοὺς πιστούς, γιὰ νὰ ὑπηρετοῦν τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας: τὸ χάρισμα τῆς προφητείας, τῆς διδασκαλίας, τῆς προστασίας τῶν ἀδυνάτων, τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλα. Καὶ μᾶς προτρέπει νὰ μὴν ζηλεύουμε καὶ ἐπιζητοῦμε τὰ ἐντυπωσιακὰ χαρίσματα, ἀλλὰ τὰ πιὸ ὠφέλιμα γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τοὺς πιστούς. Καταλήγει δὲ στὸ ἀνώτερο καὶ πολυτιμότερο ἀπὸ ὅλα τὰ χαρίσματα, ποὺ εἶναι τὸ χάρισμα τῆς ἀγάπης, γιὰ νὰ τονίσει κατόπιν τὴν ἀξία καὶ τὰ γνωρίσματά της. Ἀκόμη καὶ ὅλα τὰ ὑπόλοιπα χαρίσματα νὰ ἔχει κανεὶς σὲ ὑπερθετικὸ βαθμό, ἂν τοῦ λείπει ἡ ἀγάπη δὲν ὠφελεῖται σὲ τίποτε. Ἡ ἀγάπη, λοιπόν, εἶναι ἡ βασίλισσα τῶν ἀρετῶν.
Εἴπαμε ὅτι ἀναγινώσκεται ἡ συγκεκριμένη ἀποστολικὴ περικοπὴ πρὸς τιμὴν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων. Διότι ἡ ἀγάπη ἦταν τὸ ἰδιαίτερο χαρακτηριστικό τους. Οἱ λαμπροὶ καὶ καταξιωμένοι αὐτοὶ γιατροὶ ἔλαβαν ἀπὸ τὸν Θεὸ τὸ ἰδιαίτερο χάρισμα νὰ θεραπεύουν θαυματουργικὰ κάθε εἴδους ἀσθένεια, ἀκόμη καὶ ἐκεῖ ποὺ ἡ ἐπιστήμη ἀδυνατοῦσε νὰ φέρει τὴν ἴαση. Ἐπιπλέον παρεῖχαν δωρεὰν τὶς ὑπηρεσίες τους στοὺς ἀσθενεῖς. Ὄχι μόνο δὲν λάμβαναν χρήματα, ἀλλὰ ἐνίσχυαν οἰκονομικὰ τοὺς φτωχοὺς καὶ πάσχοντες συνανθρώπους τους. Γι᾿ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ὀνόμασε τιμητικὰ Ἀναργύρους: διότι προσέφεραν δωρεὰν τὶς ὑπηρεσίες τους στοὺς πονεμένους ἀνθρώπους· θυσία στὸν βωμὸ τῆς ἀγάπης. Μᾶς διδάσκουν λοιπὸν μὲ τὸ παράδειγμά τους οἱ Ἅγιοι ὅτι ἡ ἀγάπη εἶναι τὸ ἀνώτερο χάρισμα, ἡ πολυτιμότερη ἀρετή. Αὐτὴν ὀφείλουμε νὰ καλλιεργοῦμε κι ἐμεῖς στὸ περιβάλλον μας.
2. Γνώρισμα τῆς ἀγάπης ἡ ὑπομονὴ
Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς περιγράφει τὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς ἀληθινῆς, τῆς γνήσιας ἀγάπης. Ἕνα ἀπὸ τὰ γνωρίσματα αὐτὰ εἶναι ἡ ὑπομονή. Γράφει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος: «Ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει». Δηλαδή, αὐτὸς ποὺ ἔχει ἀγάπη κάνει σὲ ὅλα ὑπομονὴ ἀπέναντι στὸν συνάνθρωπό του. Εἶναι ὄντως ἀπαραίτητη ἡ ὑπομονή, διότι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἔχουμε ἀδυναμίες, ἀτέλειες, ἐλαττώματα, ἰδιοτροπίες. Κανεὶς δὲν εἶναι τέλειος. Κάποιος γιὰ παράδειγμα εἶναι ὀξύθυμος καὶ ξεσπάει στὴν οἰκογένειά του. Ἄλλος εἶναι ἀνικανοποίητος, ὅλα τοῦ φταῖνε. Ἄλλος ἀπαισιόδοξος, ὅλα τὰ βλέπει μαῦρα. Ἄλλος φλύαρος, δὲν σταματάει νὰ μιλάει.
Τὰ ἐλαττώματα αὐτὰ ποὺ ἔχουν οἱ συν­άνθρωποί μας, μᾶς δυσκολεύουν κάποτε, μᾶς κουράζουν, μᾶς στενοχωροῦν. Ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ ὁδηγήσουν σὲ ἐντάσεις, σὲ προστριβὲς καὶ τελικὰ σὲ μεγάλη ψυχικὴ ἀπόσταση. Πόσες οἰκογένειες δυστυχῶς διαλύονται στὶς ἡμέρες μας, ἐπειδὴ δὲν μποροῦν νὰ συμφωνήσουν μεταξύ τους οἱ σύζυγοι! Ἄλλοτε ψυχραίνονται τὰ ἀδέλφια καὶ δὲν μιλιοῦνται. Ἄλλοτε διασπῶνται φιλίες πολυετεῖς γιὰ ἀσήμαντους λόγους. Κι αὐτὰ συμβαίνουν ἐπειδὴ λείπει ἡ ὑπομονή.
Εἶναι ἀπαραίτητη, συνεπῶς, ἡ ὑπομονὴ στὶς σχέσεις μὲ τοὺς συνανθρώπους μας, προκειμένου νὰ συμβιώνουμε ἁρμονικὰ μαζί τους. «Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε» (Γαλ. ς΄ 2), μᾶς προτρέπει ἀλλοῦ ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Νὰ ὑπομένουμε, δηλαδή, ὁ ἕνας τὰ ἐλαττώματα, τὶς ἐλλείψεις τοῦ ἄλλου. Νὰ δείχνουμε συμπάθεια στὶς ἀδυναμίες του. Νὰ τὸν ἀνεχόμαστε μὲ πραότητα. Νὰ κάνουμε ὑπομονή. Ὄχι νὰ ἀντιδροῦμε μὲ ἀγανάκτηση καὶ γογγυσμό. «Ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει» ἐνσυνείδητα, γενναία, καρτερικά.
Τότε θὰ ἔρθει ἡ εἰρήνη στὸ σπίτι μας, ἡ ἠρεμία στὴν ἐργασία μας, ἡ ἑνότητα στὴν οἰκογένειά μας, ἡ χαρὰ στὴν ψυχή μας. Ὅταν κάνουμε ὑπομονὴ ὁ ἕνας στὶς ἀδυναμίες τοῦ ἄλλου, τότε εἶναι ὁμαλὲς οἱ σχέσεις μας, ἑνωμένες οἱ καρδιές μας. Ἡ ὑπομονὴ βεβαιώνει τὴν ὕπαρξη τῆς ἀγάπης. Ἄλλωστε, εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῆς γνήσιας, τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀληθινὴ ἀγάπη, ὅταν δὲν ὑπάρχει ὑπομονή. Ἀπὸ ἐκεῖ μποροῦμε νὰ ἀντιληφθοῦμε ἂν ἀγαπᾶμε πραγματικὰ τοὺς οἰκείους μας.
Μὲ τὶς πρεσβεῖες τῶν ἁγίων Ἀναργύρων, ἂς κάνουμε κι ἐμεῖς ὑπομονὴ στὶς δυσκολίες ποὺ συναντοῦμε στὴ συνεργασία ἢ στὴ συμβίωση μὲ τοὺς οἰκείους μας. Ὑπομονὴ μέχρι τέλους, ὥστε ν᾿ ἀξιωθοῦμε νὰ συναντήσουμε τοὺς Ἁγίους μας στὸ ἀκύμαντο λιμάνι τοῦ οὐρανοῦ, στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Διότι «ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ματθ. κδ΄ 13), σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεση τοῦ Κυρίου. Ἐκεῖνος ποὺ θὰ κάνει ὑπομονὴ μέχρι τὸ τέλος, ἐκεῖνος τελικὰ θὰ σωθεῖ

Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΗ

Απευθυνόμενος  στους Γαλάτες, ο Απόστολος Παύλος, στην Στ Κυριακή του Λουκά,  κάνει λόγο για την προκοπή του στην Ιουδαϊκή πίστη, προ της μεταστροφής του στο Χριστιανισμό και την πιστότητά του στην παράδοση των πατέρων του, στα ήθη των πατέρων του, σε ότι παραδέχονται και πίστευαν και αυτό τον έκανε να ξεχωρίζει από τους άλλους συμπατριώτες του.

Αυτό νομίζω, αδελφοί μου, πως αξίζει να το δούμε λίγο, να πούμε λίγα σχετικά, στο σημερινό Αποστολικό ανάγνωσμα.

Το μεγάλο θέμα της Παράδοσης λοιπόν το σημερινό μας θέμα, με αφορμή των λεγομένων από τον Απόστολο των εθνών. Ευκαιρία να εξετάσουμε την αξία που έχει στη ζωή της Εκκλησίας και φυσικά όλων μας όλων όσων είναι και επιθυμούν να είναι μέσα στην Εκκλησία μας.

Και πρέπει να δούμε πρώτα – πρώτα τι εννοούμε σαν λέμε παράδοση. Τι τέλος πάντων είναι αυτή η πολυσυζητημένη παράδοση στην Εκκλησία μας.

Αδελφοί μου!

Στην Ορθόδοξη πραγματικότητα η πίστη μας στηρίζεται πάνω σε δυο ατράνταχτους πυλώνες. Πάνω σε δυο πόδια. Το ένα είναι η Αγία Γραφή. Το δεύτερο η Παράδοση, η Ιερά Παράδοση. Και η Αγία Γραφή μεν είναι ο λόγος του Κυρίου, ο λόγος των Αποστόλων ο οποίος γράφηκε, όσος μπόρεσε να γραφεί, η δε Παράδοση ο άγραφος λόγος του Κυρίου, των Αποστόλων και στη συνέχεια η ερμηνεία του Θείου Λόγου από τους Πατέρες της Εκκλησίας διαχρονικά.

Η Παράδοση λοιπόν κατέχει ισόκυρη θέση δίπλα στην Αγία Γραφή. Δεν είναι μια απλή και στείρα πραγματικότητα, που οφείλουμε εμείς οι Χριστιανοί να ακολουθούμε απλά και μόνο επειδή έτσι πρέπει. Είναι μια κατάσταση δυναμική που δημιουργήθηκε με το πέρασμα των αιώνων. Διαμορφώθηκε επηρεαζόμενη από πλεΐστες όσες επιρροές και παρεμβάσεις και ανανεώθηκε στο πέρασμα του χρόνου. Η αλήθεια είναι, μάλιστα, ότι δεν ήταν πάντοτε η ίδια αφού από ανθρώπους διαμορφώθηκε.. Γνώρισε μεταβολές, που ήρθαν να τη συμπληρώσουν και να την εμπλουτίσουν ανά τους αιώνες, γιατί όχι και να διορθώσουν κάτι από αυτή και να τη μετασχηματίσουν σύμφωνα με τις ανάγκες των καιρών.

Αυτή η πραγματικότητα σχετικά με το μέγα θέμα της παράδοσης

δεν πρέπει να μας τρομάζει και να μας κάνει να πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε συζήτηση ή και όποια προσαρμογή της παράδοσης στα δεδομένα της σύγχρονης εποχής, χωρίς βέβαια να αλλοτριώνεται, να αλλοιώνεται να αλλάζει μορφή ο χαρακτήρας και η ουσία της, αποτελεί βλασφημία και ύβρη κατά του προσώπου του Θεού. Είναι αυτοκτονία και μας οδηγεί στην αυτοκαταστροφή μας. Ό ίδιος ο Κύριος μας καινοτόμησε και ανέτρεψε μια ολόκληρη παράδοση με την οποία είχε γαλουχηθεί ο Ιουδαϊκός λαός για πολλούς αιώνες, δίδοντάς της νέα μορφή και έκφραση, φέρνοντας τέτοιες καινοτομίες που τον έκαναν δακτυλοδειχτούμενο και ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων απέναντι του.

Αδελφοί μου!

Το φως της Ορθόδοξης παράδοσης πρέπει να καταστεΐ αφορμή και αιτία αναδημιουργίας στη ζωή της Εκκλησίας και του καθενός από εμάς ξεχωριστά. Πρέπει να γίνει οδηγός για να μπορέσει η εποχή μας να δημιουργήσει, να θεμελιώσει παράδοση, ικανή να αποτελέσει τη συνέχεια του παρελθόντος, ικανή να μη προσβάλλει τον αγώνα των Πατέρων του παρελθόντος. «Ή αληθινή Ορθόδοξη πιστότητα στο παρελθόν πρέπει να σημαίνει μια δημιουργική πιστότητα. Η αληθινή Ορθοδοξία δε μπορεί να μείνει ικανοποιημένη από μια στείρα θεολογία της επανάληψης, η οποία με παπαγαλίστικο τρόπο επαναλαμβάνει διαμορφωμένες προτάσεις, χωρίς ν’ αγωνίζεται ανά κατανοήσει το τι κρύβεται πίσω τους. Ή σωστή πιστότητα στην παράδοση δεν είναι κάτι το μηχανικό, μια παθητική και αυτοματική διεργασία μετάδοσης της συσσωρεμένης σοφίας μιας εποχής του μακρινού παρελθόντος. Η Ορθόδοξη αντίληψη για την παράδοση δεν είναι στατική αλλά δυναμική, δεν τή θεωρεί ως μία νεκρή αποδοχή του παρελθόντος, αλλά ως μία ζώσα αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος στο παρόν. Η παράδοση, ενώ εσωτερικά είναι αμετάκλητη (επειδή ο Θεός δε μεταβάλλεται), συνεχώς αναλαμβάνει καινούριες μορφές που συμπληρώνουν τις μπαλιές χωρίς να τις εκτοπίζουν» Κάλλιστος, Μητροπολίτης Διοκλείας, «Η Ορθόδοξη Εκκλησία», σελ. 314

Και θέλω να σκεφτούμε κι εμείς τούτη τη στιγμή πόσα και πόσα πράγματα στην Εκκλησία μας, στη πίστη μας έχουμε παρεννοήσει, πόσα και πόσα στραβά δικά μας τα νομίζουμε παράδοση, απαράβατη και δεν τολμούμε καν να σκεφτούμε μήπως κάπου κάνουμε λάθος;

Στο θέμα του πένθους, στα κεριά και στα λιβάνια, στα λάδια και στα καντήλια, ε τόσα και τόσα άλλα μικροπράγματα που έχουμε κολλήσει κυριολεκτικά και δε λέμε να ξεκολλήσουμε μη μη τυχόν και λιγοστέψει ο Χριστιανισμός μας.

Ακόμα και στο μέγα και κεφαλαιώδες θέμα της Θείας Κοινωνίας και των άλλων μυστηρίων τα έχουμε τόσο πολύ μπερδέψει τα πράγματα και νομίζουμε πως είναι η παράδοση να αποτρέπουμε από αυτά ανθρώπους επειδή απλώς εμείς τους θεωρούμε ακάθαρτους. Παράδειγμα μεγάλο μα και απλό το να αποτρέπουμε από τη Θεία Κοινωνία της Μ. Πέμπτης έγγαμες νεαρές. Γυναίκες. Να κόβουμε σχέσεις για αρκετό καιρό με την Εκκλησία όταν πεθάνει κάποιος δικός μας

Είναι βέβαια και οι παραδόσεις μας, οι Ελληνορθόδοξες παραδόσεις μας που επιτήδειοι, δυστυχώς και ντόπιοι, τους ακούμε καθημερινά να σαλιαρίζουν, με το στανιό και με κάθε τρόπο τείνουν να αλλοιώσουν. Προσπαθούν να αλλάξουν για να μας εξομοιώσουν λένε, για να μη διαφέρουμε με τους τόσους και τόσους ξένους που άκριτα, ανεμπόδιστα, και ανεξέλεγκτα υπερπλήρωσαν τη χώρα μας. Πρέπει λένε να αλλάξουμε αυτές τις παραδόσεις μας αφού τόσοι και τόσοι ξένοι με άλλη κουλτούρα και παραδόσεις ζούνε δίπλα μας. Να αλλάξουμε εμείς. Να αλλοιωθούμε εμείς για χάρη των άλλων. Να ξεπουληθούμε. Αυτές τις παραδόσεις μας έχουμε χρέος να τις φυλάμε σαν τα μάτια μας. Αυτές τις παραδόσεις που μας κράτησαν όρθιους, ζωντανούς και αναλλοίωτους μετά από 400 και πλέον χρόνια Τουρκοκρατίας δεν τις αλλάζουμε για κανέναν και για κανένα λόγο, όσο κι αν το προσπαθούν οι καλοθελητές, χτυπώντας την ιστορία, τη προσευχή στα σχολεία, τη σημαία, τις παρελάσεις και ό,τι άλλο μυρίζει ελληνορθόδοξα.

Με αυτές τις σκέψεις, αδελφοί, υπογραμμίζουμε την ανάγκη για σεβασμό και τήρηση των παραδόσεων της Ορθοδόξου πίστεώς μας, της Ελληνορθοδοξίας όχι με φανατισμό, όχι παρωπίδες, που εμποδίζουν την θέαση της σύγχρονης πραγματικότητας, αλλά με διάθεση εμπλουτισμού, με διάθεση εξορθολογισμού της κάτω από το φως του Αγίου Πνεύματος και για το συμφέρον της Εκκλησίας μας, για το συμφέρον μας δηλαδή αφού καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του παρόντος και την αβεβαιότητα του μέλλοντος. ΑΜΗΝ!

Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026

ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ,

 




Κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του Αγίου Ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά.

Ιδιαίτερα δε, η Βοιωτική Εκκλησία τιμά με λαμπρότητα την μνήμη του Αποστόλου, αφού ο Άγιος συνδέθηκε στενά με την ένδοξη πόλη των Θηβών.

Ο Απόστολος Λουκάς καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και εξασκούσε το επάγγελμα του ιατρού ενώ συγχρόνως σύμφωνα με μια αρχαία παράδοση ήταν και άριστος ζωγράφος. Ήταν επίσης και άριστος γνώστης της Εβραϊκής, της Συριακής και της Ελληνικής γλώσσας και όπως φαίνεται από έργα του είχε αξιόλογη φιλοσοφική και φιλολογική κατάρτιση.

Ο δε έξοχος χειρισμός της Ελληνικής γλώσσας συνηγορεί στο να αποδεχθούμε την παράδοση η οποία υποστηρίζει την ελληνική εθνικότητα του Λουκά.

Ο Μιχαήλ Μαλαξός στους Βίους των Αγίων αναφέρει ότι: «Καθώς μας πληροφορεί ο Ευσέβιος, ο Ευαγγελιστής Λουκάς ήταν εξ Αντιοχείας, εθνικότητας του δε εικάζεται μάλλον η Ελληνική». Υπήρξε προσφιλής μαθητής και ακόλουθος του μεγάλου Αποστόλου των εθνών Παύλου, τον οποίο ακολούθησε κατά το μεγαλύτερο μέρος της 2ης και 3ης περιοδείας του.

Σύμφωνα με την παράδοση ο Λουκάς μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Αποστόλου Παύλου κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Δαλματία, Ιταλία, Γαλλία, και κυρίως στην Ελλάδα με επίκεντρο την πόλη των Θηβών.

3Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας αναφέρει και μια άλλη παράδοση σύμφωνα με την οποία ο Άγιος πριν ακόμη γίνει χριστιανός ζούσε στη Θήβα εξασκώντας το επάγγελμα του ιατρού, κι εκεί γνώρισε τον Παύλο και ασπάσθηκε τον χριστιανισμό. Βέβαια αυτή η παράδοση η οποία υποστηρίζει την διαμονή του Λουκά στη Θήβα πριν την γνωριμία του με τον Παύλο πριν δηλαδή γίνει χριστιανός είναι δύσκολο να εξακριβωθεί και είναι μάλλον απίθανη.

Μεγάλη προσφορά του Αγίου στην Εκκλησία πέρα από το κηρυγματικό έργο είναι και η συγγραφή του Ιερού του Ευαγγελίου και του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων.

Μάλιστα ο Λουκάς είναι ο μόνος Ευαγγελιστής που ξεκινά το Θεόπνευστο έργο του με τα προ της γεννήσεως του Χριστού γεγονότα (εμφάνιση αγγέλου στο Ζαχαρία, Ευαγγελισμός, Επίσκεψη Θεοτόκου στην Ελισάβετ, γέννηση Προδρόμου). Αναφέρει επίσης με χρονολογική και ιστορική τάξη όλα τα γεγονότα που σχετίζονται με την Ρωμαϊκή κυριαρχία στην Παλαιστίνη. (Διακρίνεται έντονα στο Ευαγγέλιο του το μεγάλο χάρισμα του Αγίου ως ιστορικού).

Στη συνέχεια στο 5ο ιστορικό βιβλίο της Καινής Διαθήκης, στις Πράξεις των Αποστόλων, ο Λουκάς διηγείται την δράση των Αποστόλων για την διάδοση του Χριστιανισμού στους διωγμούς που υπέστησαν καθώς και γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην Αρχαία Ελλάδα.

Σύμφωνα με τον Μ. Μαλαξό τόπος συγγραφής του κατά Λουκά Ευαγγελίου είναι το σπήλαιο της Ιεράς Μονής του Μεγάλου Σπηλαίου όπου σώζεται ως σήμερα η κόγχη (Αγία Τράπεζα) όπου ιερουργούσε ο Άγιος ενώ σύμφωνα με τη γνώμη άλλων τόπος συγγραφής είναι η Αλεξάνδρεια.

Κάτι που αξίζει να αναφερθεί είναι ότι πρώτος ο Λουκάς σχεδίασε με κερί και με μαστίχα την εικόνα της αγίας Θεοτόκου με τον Χριστό στην αγκαλιά, και έπειτα, αφού ζωγράφισε άλλες δύο, τις μετέφερε στα Ιεροσόλυμα, για να τις δείξει στην ίδια Την Παναγία και να τη ρωτήσει, αν της αρέσουν λέγοντας της: «Εί αρετόν αυτή εστίν». Εκείνη τις δέχτηκε τότε και είπε: «Η χάρις του υπ’ εμού τεχθέντος είη δι’ εμού μετ’ αυτών». Ο Λουκάς ζωγράφισε και τις εικόνες άλλων αποστόλων. Έκτοτε, η υπέροχη αυτή τέχνη της αγιογραφίας, διαδόθηκε σ᾿ όλη την οικουμένη. Στον Λουκά αποδίδεται η εικόνα της «Αθηναίας» Παναγίας, η εικόνα της Παναγίας στην Μόνη του Μεγάλου Σπηλαίου, η εικόνα της Παναγίας Σουμελά καθώς, επίσης, και η εικόνα που βρίσκεται στην εκκλησιά του αγίου Δημητρίου στη Θήβα, η οποία είναι γνωστή ως εικόνα της μεγάλης Παναγίας ή ως «Μεγάλη Παναγία».

Ο Άγιος Λουκάς, ονομάζεται και «Ευαγγελιστής της Παναγίας», γιατί περισσότερο από τους άλλους Ευαγγελιστές, περιγράφει λεπτομέρειες και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την Υπεραγία Θεοτόκο, στην αρχή του Ευαγγελίου του. Συγκεκριμένα, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, την επίσκεψη της Παναγίας στην Ελισάβετ, μητέρα του τιμίου Προδρόμου, και άλλα περιστατικά από την παιδική ηλικία του Ιησού και της Μητέρας Του, τα οποία γνωρίζουμε μόνο από το Ευαγγέλιο του Λουκά.

Αλλά και για το τέλος του Αποστόλου Λουκά υπάρχουν δύο παραδόσεις.

Ο Ιππόλυτος, ο Αγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος και άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Άγιος πέθανε με μαρτυρικό τέλος και μάλιστα ο Νικηφόρος Κάλλιστος αναφέρει ότι οι Ρωμαίοι κρέμασαν τον Άγιο από τα κλαδιά μιας ελιάς. Σύμφωνα όμως με τον Μ. Συναξαριστή ο Άγιος εκοιμήθη ειρηνικώς στη Θήβα όπου και ετάφη γύρω στο 80 μ.Χ. εκεί που σήμερα βρίσκεται ο περικαλής ναός του.

Στον τάφο του ο Θεός, θέλοντας να δοξάσει τον υπηρέτη του, έσταξε κολλύρια, σύμβολα της επιστήμης του. Για τον λόγο αυτό, ο τάφος του έγινε διάσημος σ’ ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο. Η μαρμάρινη λάρνακα που περιείχε το σεπτό σώμα του σώζεται μέχρι και σήμερα και έχει τη «δύναμη» να γιατρεύει κάθε ασθένεια, ιδίως τις νόσους των ματιών, σε όσους προσκυνούν με πίστη. Ο ρωμαϊκός αυτός τάφος ανήκει σε πολύ μεταγενέστερη εποχή, και ήταν οικογενειακός τάφος. Όταν έγινε η ανακομιδή του ιερού λειψάνου του Αγίου εναπέθεσαν εκεί το ιερό λείψανο, όπου παρέμεινε εκεί έως το 357 μ.Χ.

Ιστορικές περιπέτειες, επιδρομές και σεισμοί κατέστρεψαν κατά καιρούς το ναό του Αγίου Λουκά που φιλοξενούσε τη ρωμαϊκή λάρνακα, κάτω από την οποία βρισκόταν ο αρχικός τάφος του Ευαγγελιστή. Με τις αλλεπάλληλες επισκευές σμικρύνθηκαν οι διαστάσεις του ναού και η λάρνακα, που βρισκόταν στον κυρίως ναό, βρίσκεται σήμερα στο Ιερό, με τη μια πλευρά της σχεδόν εντοιχισμένη στον ανατολικό του τοίχο.

Το έτος 357 μ.Χ ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος, ο γιος του μεγάλου Κωνσταντίνου, έδωσε εντολή στον Άγιο Αρτέμιο, τον μεγάλο Δούκα της Αιγύπτου και μετέπειτα μάρτυρα, να μεταφέρει το λείψανο του αγίου Λουκά και να το εναποθέσει στον ναό των Αγίων Αποστόλων, κάτω από την αγία τράπεζα, μαζί με τα λείψανα των αποστόλων, Ανδρέα και Τιμοθέου.


Ο Άγιος Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς με το βαρυσήμαντο χριστιανικό του έργο αποδείχθηκε άξιος εργάτης του Χριστού, αφού καταυγάσθηκε με το πνευματικό και υπερκόσμιο φως του Σωτήρος Χριστού μετέδωσε και μεταδίδει ακόμη και μέχρι σήμερα αυτό το υπέροχο φως σ’ όλη την οικουμένη με τα δύο αιώνια και αθάνατα βιβλία του, δηλαδή με το ιερό του Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς, αυτή η μεγάλη μορφή της Εκκλησίας των Αποστολικών χρόνων στη δράση του οποίου οφείλει το ξεκίνημα της η Βοιωτική Εκκλησία, παραμένει φάρος και σηματοδότης για τους χριστιανούς κάθε τόπου και εποχής και πολύ περισσότερο για τους χριστιανούς της ενδόξου και αγιοτόκου Εκκλησίας της Βοιωτίας.

Τα Άγια Λείψανα

Ο Αυτοκράτορας Κάρολος ο Δ’ μετέφερε τα λείψανα του Αγίου από την Κωνσταντινούπολη στην Ρώμη, το έτος 1354. Στην Πράγα φυλάσσετε η τίμια κάρα του.


.,.,,,,Μετά από πολυετείς προσπάθειες της τοπικής Εκκλησίας της Βοιωτίας και του Δήμου Θηβαίων επεστράφη μικρό τμήμα των ιερών λειψάνων του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά στις 17 Σεπτεμβρίου του 2000. Τα λείψανα τοποθετήθηκαν στην από αιώνες κενή λάρνακα, σε ασημένια θήκη.

Η Βοιωτική Εκκλησιά τιμά πανηγυρικά τον Άγιο Λουκά:

Στις 17 Σεπτεμβρίου, την επανακομιδή των αγίων λειψάνων του, και

Στις 18 Οκτωβρίου, την κοίμηση του.

 

Ἀπολυτίκιον

Λουκᾶν τὸν θεηγόρον καὶ τοῦ Παύλου συνέκδημον καὶ Εὐαγγελίου τοῦ τρίτου συγγραφέα θεόπνευστον, ἐν ὕμνοις τιμήσωμεν, πιστοί, ὡς ἄξιον ἐργάτην τοῦ Χριστοῦ. Τῷ φωτι γὰρ τοῦ Κυρίου καταυγασθεὶς μετέδωκε φῶς τῷ κόσμῳ. Γράψας τὰς θαυμαστὰς παραβολάς, σύστασιν ἐκκλησίας τε τῇ ἐπελεύσει τοῦ πνεύματος ἱστορησάμενος.


Ι.Μ.ΘΗΒΩΝ