Κύρηγμα Κυριακή Ι Ματθαίου

Μπροστά σε ένα ανθρώπινο δράμα βρίσκεται ο Κύριός μας, αδελφοί μου Χριστιανοί, όπως διηγείται το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα. Ένας τραγικός πατέρας πλησιάζει και Τον παρακαλεί να θεραπεύσει το παιδί του, το οποίο υποφέρει, ευρισκόμενο υπό την επήρεια δαιμονικών δυνάμεων. Ο άνθρωπος αυτός εκφράζει το παράπονό του για το γεγονός ότι οδήγησε το παιδί του και ενώπιον των Μαθητών, οι οποίοι, όμως, δε μπόρεσαν να το λυτρώσουν από την δύναμη του σατανά. Ο Κύριος ήλεγξε την ελλειμματική πίστη τόσο του πατέρα, όσο και των Μαθητών και αφού επετίμησε το δαιμονικό πνεύμα ελευθέρωσε το παιδί και το παρέδωσε υγιές στην οικογένειά του. Οι Μαθητές εξέφρασαν την απορία τους για την αδυναμία τους να θεραπεύσουν το δαιμονισμένο παιδί και ο Κύριος την απέδωσε στην προβληματική τους πίστη, ενώ επεσήμανε πως η αληθινή και απόλυτη πίστη είναι ικανή να επιτελέσει σημεία θαυμαστά και υπέρλογα.

Ο προβληματικός χαρακτήρας της πίστης των Μαθητών μάς δίδει την ευκαιρία να προσεγγίσουμε το γεγονός της πίστης και να το εξετάσουμε υπό το πρίσμα της σημερινής πραγματικότητας, να το

φέρουμε στα μέτρα της δικής μας πίστης, ως Ορθοδόξων Χριστιανών, μελών της Εκκλησίας του Χριστού. Κατά τη διδασκαλία της Εκκλησίας, «Πιστεύω» σημαίνει εμπιστεύομαι, αποδέχομαι, συναινώ. Αποδέχομαι ότι ο Θεάνθρωπος Ιησούς είναι η εγγύηση της προσωπικής μου καταξίωσης, δικαίωσης και λύτρωσης. Εμπιστεύομαι σ’ Εκείνον τη ζωή μου όλη, με τις χαρές και τις λύπες της, με τα πάθη και τα προβλήματά της και αγωνίζομαι, με τη δική Του βοήθεια, με το δικό Του λόγο, να βρω την ελπίδα και να κατακτήσω την σωτηρία.

Η πίστη, στη γλώσσα του Αποστόλου Παύλου, ξεπερνά την έννοια της πιστότητας στο Θεό και της εμπιστοσύνης στο θέλημά Του. Αναλαμβάνει την έννοια της αξιοπιστίας εκείνου που δηλώνει άνθρωπος

του Θεού, έναντι των άλλων κι έναντι του Θεού. Η αξιοπιστία είναι αγαθό δυσεύρετο σήμερα, ενώ, συχνά, απουσιάζει και από τη ζωή και τους λόγους και των ανθρώπων της Εκκλησίας. Πόσο δύσκολο είναι να

βρεθεί σήμερα άνθρωπος που ο λόγος του να είναι συμβόλαιο, να ταυτίζεται και με τις προθέσεις του αλλά και με τις πράξεις του, να μη λειτουργεί ως επικάλυμμα υποκρισίας και κακότητας; Η αξιοπιστία είναι

ίδιον των ταπεινών ανθρώπων εκείνων που όντως έγιναν φορείς του Πνεύματος του Θεού, όντας ειλικρινείς διάκονοί του και όχι αδίστακτοι υπηρέτες του άκρατου εγωισμού, της φιλαυτίας και της κενότητάς τους,

στο βωμό των οποίων είναι ικανοί να θυσιάσουν σχέσεις αγάπης και αλληλεγγύης, αλλά και να προδώσουν δεσμούς πνευματικούς.

Άραγε, αγαπητοί μου, πιστεύουμε στην εποχή μας; Είμαστε αξιόπιστοι έναντι Θεού και ανθρώπων, εμείς που δηλώνουμε Ορθόδοξοι Χριστιανοί, που εκκλησιαζόμαστε και τηρούμε με ευλάβεια τα θρησκευτικά σχήματα και τις συμβατικές προς την Εκκλησία μας υποχρεώσεις; Πιστεύουμε πραγματικά και πώς εκφράζουμε την πίστη μας αυτή;

Προ ετών,. δημοσιεύθηκε μια πρωτότυπη δημοσκόπηση, με γενικό τίτλο «Σε ποιόν Θεό πιστεύουμε;»1. Τα προϊόντα της έρευνας αποκαλύπτουν την αληθινή εικόνα της Ελληνικής κοινωνίας, όσον αφορά στον τρόπο και στην έκφραση της θρησκευτικής πίστης. Το συντριπτικό ποσοστό των ερωτηθέντων, για την ακρίβεια το 91,6%, δήλωσε ότι πιστεύει στο Θεό. Την ίδια στιγμή το 57,8% αποδέχεται την ύπαρξη των ψυχών και το 57% την ύπαρξη του σατανά. Στην μετά θάνατον ζωή πιστεύει το 46,7% και ακόμη μικρότερο, 45,5%, στην Δευτέρα Παρουσία και στη μέλλουσα κρίση. Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό πιστεύει, τέλος, στην μετεμψύχωση, στα φαντάσματα, στην αστρολογία και στα μέντιουμ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αποδεικνύουν, αν μη τι άλλο, ότι οι νεοέλληνες χαρακτηριζόμαστε από βαθιά και ανησυχητική σύγχυση όσον αφορά στο τί και πώς πιστεύουμε. Παρατηρείται το φαινόμενο ν’

αποδεχόμαστε είτε αυτά που μπορούν να δικαιολογηθούν και να ερμηνευτούν από την κρησάρα της λογικής μας, είτε αυτά που μπορεί να αντέξει η ασθενής και αδύναμη φύση μας. Αντί να προσαρμόζουμε τη

ζωή μας στο θέλημα του Θεού, προσαρμόζουμε τον Θεό στα μέτρα της δικής μας αδυναμίας, φτιάχνοντας, τελικά, τόσους Θεούς όσοι είμαστε κι εμείς. Αυτό, όμως, δε συνιστά γνήσια και αυθεντική πίστη, αλλά έναν

ιδιότυπο και επικίνδυνο πολυθεϊσμό.

Εύλογα αναρωτιέται κανείς: να πιστεύουμε τα πάντα χωρίς έλεγχο; Την απάντηση δίδει ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας: «Τί χρηστότερο από τις εντολές ή τί αληθέστερο από τις αλήθειες που νομοθέτης τους ήταν ο

ίδιος ο Θεός; Αυτός και καθοδηγητής, αφού Αυτός μόνος είναι η αλήθεια, Αυτός ο μόνος αγαθός»2.

Η γνήσια και αυθεντική πίστη, αδελφοί μου, είναι αυτή που πραγματώνεται χωρίς όρους και προϋποθέσεις, χωρίς τους κανόνες που υπαγορεύει η ατελής ανθρώπινη λογική που απαιτεί να δει για να πιστέψει. Μια πίστη που, όταν λειτουργεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, έχει ως αμοιβή να δει, τελικά, αυτό που προσδοκά.

ΑΜΗΝ!

Αρχιμ. Ε.Ο.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ Ι΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ (Α΄ Κορ. δ΄ 9-16)

Αδελφοί, ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. Ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι. Ἂχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν καὶ διψῶμεν καὶ γυμνητεύομεν καὶ κολαφιζόμεθα καὶ ἀστατοῦμεν καὶ κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσί· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, βλασφημούμενοι παρακαλοῦμεν· ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι. Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω ταῦτα, ἀλλ' ὡς τέκνα μου ἀγαπητὰ νουθετῶ. Ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ' οὐ πολλοὺς πατέρας· ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα. Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γίνεσθε.

Μετάφραση

Αδελφοί, ὁ Θεός σ΄ ἐμᾶς τούς ἀποστόλους ἔδωσε τήν ἐλεεινότερη θέση, σάν νά εἴμαστε καταδικασμένοι νά πεθάνουμε στήν ἀρένα. Γιατί γίναμε θέαμα γιά τόν κόσμο, γιά ἀγγέλους καί γι΄ ἀνθρώπους. Ἐμεῖς παρουσιαζόμαστε μωροί γιά χάρη τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ ἐσεῖς εἶστε σοφοί χάρη στό Χριστό· ἐμεῖς εἴμαστε ἀδύναμοι, ἐνῶ ἐσεῖς εἶστε δυνατοί· ἐμεῖς εἴμαστε περιφρονημένοι, ἐνῶ ἐσεῖς εἶστε τιμημένοι! Ὡς αὐτήν τήν ὥρα πεινᾶμε, διψᾶμε, γυρνᾶμε μέ κουρέλια, ξυλοδαρμένοι, ἀπό τόπο σέ τόπο χωρίς σπίτι, καί μοχθοῦμε νά ζήσουμε δουλεύοντας μέ τά ἴδιά μας τά χέρια. Στούς ἐμπαιγμούς ἀπαντᾶμε μέ καλά λόγια, στούς διωγμούς μέ ὑπομονή, στίς συκοφαντίες μέ λόγια φιλικά. Καταντήσαμε σάν τά σκουπίδια ὄλου τοῦ κόσμου, ὡς αὐτήν τήν ὥρα θεωρούμαστε τά ἀποβράσματα τῆς κοινωνίας. Δέ σᾶς τά γράφω αὐτά γιά νά σᾶς κάνω νά ντραπεῖτε, ἀλλά γιά νά σᾶς συμβουλέψω ὅπως ὁ πατέρας τ΄ ἀγαπημένα του παιδιά. Γιατί κι ἄν ἀκόμα ἔχετε χιλιάδες δασκάλους στή ζωή σας μέ τό Χριστό, δέν ἔχετε πολλούς πατέρες ἀλλά μόνον ἕνα. Στή σωτήρια οἰκονομία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐγώ σάν πατέρας σᾶς γέννησα μέ τό κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου. Σᾶς ζητῶ λοιπόν νά μοῦ μοιάσετε.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ (Ματθ. ιζ΄ 14-23)

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἄνθρωπος τις προσῆλθε τῷ Ἰησοῦ γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. Καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη! ἕως πότε ἔσομαι μεθ' ὑμῶν; Ἓως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. Καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπ' αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον καὶ ἐθεραπεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ κατ' ἰδίαν εἶπον· Διατί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν. Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται· καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. Ἀναστρεφομένων δὲ αὐτῶν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Μέλλει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται.

Μετάφραση

Εκεῖνο τον καιρό, πλησίασε τόν Ἰησοῦ ἕνας ἄνθρωπος, γονάτισε μπροστά του καί εἶπε: «Κύριε, σπλαχνίσου τό γιό μου, γιατί εἶναι ἐπιληπτικός καί ὑποφέρει· πολλές φορές μάλιστα πέφτει στή φωτιά καί στό νερό. Τόν ἔφερα στούς μαθητές σου, ἀλλά δέν μπόρεσαν νά τόν θεραπεύσουν». Ὁ Ἰησοῦς ἀπάντησε: «Γενεά ἄπιστη καί διεφθαρμένη, ὡς πότε θά εἶμαι μαζί σας; Ὡς πότε θά σᾶς ἀνέχομαι; Φέρτε μοῦ τόν ἐδῶ». Ὁ Ἰησοῦς ἐπιτίμησε τό δαιμόνιο, καί βγῆκε ἀπ΄ αὐτόν· ἀπό ΄κείνη τήν ὥρα τό παιδί γιατρεύτηκε. Πῆγαν τότε ἰδιαιτέρως στόν Ἰησοῦ οἱ μαθητές καί τόν ρώτησαν: «Γιατί ἐμεῖς δέν μπορέσαμε νά τό βγάλουμε;» «Ἐξαιτίας τῆς ἀπιστίας σας», τούς εἶπε ὁ Ἰησοῦς. «Σᾶς βεβαιώνω πώς, ἄν ἔχετε πίστη ἔστω καί σάν κόκκο σιναπιοῦ, θά λέτε σ΄ αὐτό τό βουνό «πήγαινε ἀπό ΄δῶ ἐκεῖ», καί θά πηγαίνει· καί τίποτα δέ θά εἶναι ἀδύνατο γιά σᾶς. Αὐτό τό δαιμονικό γένος δέ βγαίνει παρά μόνο μέ προσευχή καί νηστεία». Ἐνῶ οἱ μαθητές περιέρχονταν στή Γαλιλαία, τούς εἶπε ὁ Ἰησοῦς: «Ὁ Υἱός τοῦ Ἀνθρώπου πρόκειται νά παραδοθεῖ σέ χέρια ἀνθρώπων· θά τόν θανατώσουν, καί τήν τρίτη μέρα θά ἀναστηθεῖ».

---

 

ΚΥΡΙΑΚΗ Ι΄ ΜΑΤΙΘΑΙΟΥ

«Ω γενεά άπιστος και διεστραμμένη εώς πότε έσομαι μεθ' υμών;» (Ματθ. ιζ' 17)

 Με πολλή συμπάθεια αλλά Και λύπη ακούσαμε σήμερα τη φωνή του   πατέρα του νεαρού του σημερινού Ευαγγελίου να περιγράφει την άθλια κατάσταση του παιδιού του και γονατιστός να παρακαλεί το Χριστό και να ζητά τη βοήθειά Του.

Το παιδί του είναι δαιμονισμένο , «σελινιάζεται και κακώς πάσχει». Πολλές φορές το δαιμόνιο τον ρίχνει στη φωτιά και κινδυνεύει να καεί. Πολλές φορές τον ρίχνει στο νερό και κινδυνεύει να πνιγεί.

Το παιδί του είναι δαιμονισμένο , «σελινιάζεται και κακώς πάσχει». Πολλές φορές το δαιμόνιο τον ρίχνει στη φωτιά και κινδυνεύει να καεί. Πολλές φορές τον ρίχνει στο νερό και κινδυνεύει να πνιγεί.

Θλιβερή πράγματι η εικόνα του δαιμονισμένου παιδιού. Αλλά δεν είναι λιγότερο θλιβερή η κατάσταση του οικογενειακού και του κοινωνικού του περιβάλλοντος; Ο πατέρας του παιδιού αυτού αν και τον πιέζει ο πόνος και η θλίψη, δεν αφήνει την πίστη να ζεστάνει την καρδιά του. Γιατί πλησιάζει το Χριστό χωρίς να τον έχουν εγκαταλείψει οι αμφιβολίες του για την Θεότητά Του. Αλλά και η κοινωνία απογοητεύει το Χριστό για την απιστία της σ' Αυτόν ότι είναι ο Υιός του Θεού. Γι' αυτό ξεσπά ο Κύριος σε βαρείς χαρακτηρισμούς: «εώς πότε έσομαι μεθ' υμών; εώς πότε ανέξομαι υμών;»

Απιστία και διαστροφή χαρακτήριζε τους ανθρώπους της εποχής του Κυρίου. Απιστία γιατί αρνούνταν επίμονα να παραδεχτούν το υπερφυσικό στοιχείο και τον πνευματικό κόσμο και πιο συγκεκριμένα τα θαύματα που έκαμνε ο Χριστός καθημερινά ανάμεσα τους και που επιβεβαίωναν τις μαρτυρίες της Παλαιάς Διαθήκης ότι είναι ο Υιός του Θεού και ο Σωτήρας του κόσμου. Αποτελεί πραγματικά διαστροφή το να αγνοεί κανένας τις αλήθειες γιατί αυτές παρουσιάζονται ως υπερφυσικές.

Η απιστία οδηγεί στη διαστροφή και αντίστροφα η διαστροφή οδηγεί στην απιστία. Μας τονίζει ο Θείος λόγος ότι «χωρίς πίστεως αδύνατον ευαρεστήσαι» και «πιστεύσαι γαρ δει τον προσερχόμενον τω Θεό ότι εστί και τοις εκζητούσιν αυτόν μισθαποδότης γίνεται» (Εβρ. ια' 6). Χωρίς την πίστη στις θεμελιώδεις αυτές αλήθειες ο άνθρωπος διαστρέφεται και διαφθείρεται. Τίποτε πια δεν τον συγκρατεί.

Άπιστον και διεστραμμένην χαρακτήρισε ο Κύριος την σύγχρονη του γενεά. Για απιστία όμως κατηγορεί και τους ίδιους τους μαθητές Του γιατί δεν μπόρεσαν να διώξουν το δαιμόνιο από το σελινιαζόμενο νέο ενώ είχαν πάρει τέτοια εξουσία «κατά πνευμάτων ακαθάρτων» (Ματθ. ι' 1). Δεν ήταν άπιστοι βέβαια οι μαθητές. Απλώς κλονίστηκε τη στιγμή εκείνη η πίστη τους. Και αυτός ο κλονισμός της πίστεως τους έκαμε το θαυματουργικό χάρισμα ανενέργητο. Γι' αυτό ο κάθε άνθρωπος πρέπει να μην αφήνει χώρο στην αμφιβολία γιατί αυτή θα τον οδηγήσει σιγά -σιγά στην απιστία και ύστερα στην διαστροφή.

Για απιστία και διαστροφή κατηγόρησε ο Κύριος τους ανθρώπους της αποχής Του. Τι θάλεγε άραγε για την δική μας εποχή; Είναι πιο πιστοί οι άνθρωποι της εποχής μας; Είναι χριστιανικώτερη η δική μας γενεά; Θα έπρεπε να είναι. Θα έπρεπε να είμαστε. Αλλά δυστυχώς βρισκόμαστε ακόμα στο στάδιο της αρνήσεως και της πλάνης, όσοι δεν έφτασαν ακόμα στο σημείο να υβρίζουν τα Θεία και να διακωμωδούν την πίστη και τους πιστούς, τους χαρακτηρίζει η χλιαρότητα και ο φόβος να φανερώσουν την πίστη τους. Και το χειρότερο. Αμφιβάλλουν κάποτε για την ίδια την πίστη τους!! Και μια άλλη μερίδα πιστεύει με τα χείλη. Δε λατρεύει με την καρδιά. Γι' αυτή τη μερίδα των ανθρώπων θα μπορούσαν να ισχύουν τα λόγια του Θεού ότι, «ούτος ο λαός τοις χείλεσι με τιμά, η δε καρδία αυτού πόρω απέχει απ' εμού» και «η γενεά αυτή πονηρά εστί σημείον ζητεί, και σημείον ου δοθήσεται αυτή».

Τόσα και τόσα συγκλονιστικά γεγονότα διαδραματίζονται στις μέρες μας, στον κόσμο μας, στον ίδιο τον τόπο μας. Και όμως δεν εννοούμε να στραφούμε προς τον Θεό με μετάνοια και πίστη. Ο βαρύς λόγος του Κυρίου «εώς πότε ανέξομαι υμών» μήπως θα έχει και σήμερα τη θέση του;

Αδελφοί μου, είναι καλό να θέσει ο καθένας μας το ερώτημα στον εαυτό του. Μένω σταθερός στην πίστη μου οποιαδήποτε στιγμή και μάλιστα στη δύσκολη στιγμή; Η ζωή μου είναι σύμφωνη με το θέλημα του Θεού ή κάμνω συνήθως αβαρίες σε βάρος τη συνείδησης και των αρχών μου; Μήπως την ώρα της δοκιμασίας κλονίζομαι και μένω χωρίς τη δύναμη της πίστεως όπως και ο πατέρας του δαιμονισμένου παιδιού; Οι μαθητές δεν εξαίρεσαν τον εαυτό τους από την ευθύνη για την απογοητευτική κατάσταση της κοινωνίας τους. Γι' αυτό και άκουσαν το βαρύ λόγο του Κυρίου «δια την απιστία υμών»!

Ήθελε να πει ο Κύριος τόσο στους μαθητές Του όσο και σε μας τους Χριστιανούς ότι περιμένει πίστη θερμή και ακλόνητη και όχι χαλαρή και χλιαρή. Με Χριστιανούς αβαθείς στην πίστη και με ξεθωριασμένες και ασταθείς αρχές δεν εξυγιαίνεται ο κόσμος και δεν απαλλάσσεται από τα δαιμόνια και τις κακοδαιμονίες του, πολύ δε περισσότερο δεν σώζονται οι ίδιοι. «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου», αναφώνησαν τα εννέα αγγελικά τάγματα μετά την πτώση του Εωσφόρου, του Διαβόλου. Το ίδιο ας επαναλάβουμε και σήμερα σαν αντίβαρο στο ηθικό κατρακύλισμα της εποχής μας. Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου. Ας προφυλακτούμε από την απιστία και την τύφλωση της εποχής μας. Ας προφυλακτούμε από τους άπιστους και ασεβείς της εποχής μας. Γιατί με τους άπιστους και τους ασεβείς μπορεί να γίνει ο καθένας άπιστος, ασεβής και διεστραμμένος. Αν θέλει όμως μπορεί ν' αντιταχτεί στη δύναμη του κακού και συγκεντρώνοντας τις δυνάμεις του, καταφεύγοντας στον ίδιο το Θεό, θα μπορεί να σταθεί ψηλά, ένας ανάμεσα στους πολλούς, φωτεινό παράδειγμα πίστεως και ηθικής ζωής.

Αδελφοί μου, ας φροντίσουμε να ξεπεράσουμε την κρίση της εποχής μας, την ίδια ίσως την δική μας εσωτερική κρίση για να μην ακούσουμε κι' εμείς το βαρύ λόγο του Κυρίου «ω γενεά άπιστος και διεστραμμένη! εώς πότε έσομαι μεθ' υμών; εώς πότε ανέξομαι υμών;» Γιατί δεν ξέρουμε! Ο Κύριος μας ανέχτηκε χτες και σήμερα. Θα μας ανεχτεί όμως και αύριο; Θα μας ανέχεται για πάντα;

Γιώργος Σαββίδης